Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury KUL, wykładowcą WSKSiM w Toruniu, rozmawia Maria Karaś.

"Rzeczpospolita" opublikowała artykuł dotyczący Ryszarda C., zabójcy Marka Rosiaka, pod tytułem "Mam raka i wszystko mi jedno". Autorzy tekstu piszą w nim m.in. o Ryszardzie C. jak o celebrycie. To właściwy sposób, by pisać o zabójcy?

- Za każdym człowiekiem ciągnie się jakaś historia jego życia, w której nie brak momentów trudnych, smutnych, a może i tragicznych. Istnieje jednak niebezpieczeństwo w wymiarze społecznym, że przyjęcie takiej konwencji przedstawiania mordercy nie tylko osłabi emocje społecznego oburzenia czy wstrząsu, ale przekieruje wręcz sympatię na zasadzie współczucia w jego stronę. To zaś może stanowić zachętę dla innych osób, z podobną historią, żeby w ten sposób odreagowywać: strzelać i zarzynać Bogu ducha winnych ludzi, bo wtedy staną się bohaterami mediów. Ocena moralna jest zawsze bardzo trudna, ale w tym przypadku najpierw trzeba skupić się na ukazaniu głównych okoliczności i przyczyn, które doprowadziły do mordu, a na to nie wystarczy ukazanie skróconej i wybiórczo przedstawionej biografii.

Dlaczego, Pana zdaniem, przyjmowana jest właśnie taka konwencja narracji w tej sprawie?

- Niektóre media, choć niekoniecznie formalnie, są częścią korporacji, której na imię Platforma Obywatelska. Tu obowiązują określone zasady, wśród których na pierwsze miejsce wysuwa się albo bezpardonowe atakowanie przeciwnika, albo osłabianie zarzutów kierowanych pod adresem rządzących - czy to przez odpowiedni dobór "faktów", czy przez granie na emocjach. W tym przypadku jest to granie na emocjach. Mówimy przecież o czynach, którym towarzyszyły słowa o charakterze politycznym.

Jakie konsekwencje może mieć kreowanie zabójcy na celebrytę?

- W wymiarze medialnym ma to służyć zwiększeniu poczytności takiej czy innej gazety, bo morderca budzi ciekawość w większym stopniu niż uczciwy i dobry człowiek. Dla wielu mediów najważniejsza jest poczytność. W wymiarze politycznym wpisuje się to w postkomunistyczny scenariusz odwracania roli kata i ofiary. Jednak sprawa jest zbyt poważna i zbyt tragiczna, aby w tym momencie roztkliwiać się nad trudnym dzieciństwem kogoś, kto targnął się na życie niewinnych ludzi.

Dziękuję za rozmowę.

NASZ DZIENNIK, 22 października 2010

Komentarze  

Michał
+1 # Michał 2010-10-28 13:20
Dziękuję za słowa Pana profesora odnośnie tego wydarzenia w Polsce. Osobiście chcę być na nowo patriotą i bardzo cenię sobie pańską opinię; Pan profesor urodził się w patriotycznej rodzinie i nie jako z mlekiem matki posiadł Pan miłość do Polski, więc i ja skorzystam z tego doświadczenia patriotyzmu na co dzień.
Podoba mi się patriotyzm krytyczny wobec medialnej burzy w tej sprawie.
PS. Szczególnie dziękuję za udostępnione pliki video z wykładów, oby zawsze było ich więcej i więcej :)

Jest rzeczą zrozumiałą, że niedostatek, choroba czy brak powodzenia są przyczynami, dla których ludzie czują się nieszczęśliwi. Trudno się cieszyć,...

Czytając Conrada: HONOR

Joseph Conrad był pisarzem angielskim. W swoich utworach literackich, z jednym wyjątkiem, nie poruszał spraw polskich. Wyjątek ten to krótkie...

Paryż jesienią, gdy opadną liście z drzew, ma urok, który tworzy czytelna linia architektury. Dzielnice starego miasta są na tyle rozległe, że...

Podróżowanie samolotem nie należy dziś do przyjemności. Na wielu lotniskach świata obowiązują zaostrzone przepisy bezpieczeństwa. Już w Warszawie...

Gender: szturm feminizmu

Prawdziwa kariera gender rozpoczęła się wówczas, gdy do głosu doszły feministki. Chodziło już nie o leczenie jednostek chorobowych, ale o zupełnie...

Jest rzeczą ciekawą, że socjaliści - walcząc ze starym porządkiem reprezentowanym przez Kościół, króla i szlachtę - utworzyli nowy porządek, który...

Duchowni na celowniku

Od czasu zaborów polscy duchowni są na celowniku tych, którzy odbierają nam niepodległość państwową i suwerenność narodową. Atakowani są nie tylko...

Każdy szanujący się naród z pietyzmem odnosi się do swych wielkich rodaków, którzy czy to działaniem, czy słowem w sposób istotny przyczynili się...

Gender i młodzież

Jeżeli chcemy ocalić dzieci przed gender, to korzystajmy przede wszystkim z naszego autorytetu jako rodziców. Dziecko bowiem, przychodząc na świat,...

Chcąc objąć kształt życia naszego Narodu, patrzeć musimy w głąb, do serca, tam, skąd płynie moc i siła. To serce nie jest samotne, ono czerpie...

Norwid miał niespełna trzydzieści lat, gdy w liście do swego przyjaciela, Józefa Bohdana Zaleskiego, pisał: „Ba... gdyby to nie z krzyżem Zbawiciela...

Maria Rodziewiczówna: Pani z Kresów

Gdy w wieku zaledwie 22 lat Maria Rodziewiczówna napisała powieść „Straszny dziadunio”, by wkrótce dodać swe sztandarowe dzieło, „Dewajtis”, szybko...

Jaki kontakt z dzieckiem

Coraz więcej rodziców ma trudności w nawiązaniu kontaktu z własnymi dziećmi. Dzieci poruszają się w obrębie swojego świata, im tylko zrozumiałych...

Wokół przewrotu majowego

Spory o interpretację przewrotu majowego (1926) ciągną się już od lat. Wydarzenie to najczęściej ukazywane jest jako wynik despotycznych aspiracji...

Można by pomyśleć, że gdy człowiek przychodzi na świat, to jego konto jest czyste i dopiero później wypełnia się różnego rodzaju zobowiązaniami....

Kultura stanowi najczulszy punkt, który nie tyle jest ozdobą, pięknym kwiatem czy — jak dziś powiemy — relaksem, ale nade wszystko jest jakby...

Wielki Jubileusz to okazja do zrobienia pewnego remanentu. Szczególnie ważny jest problem obecności Kościoła i chrześcijaństwa w życiu społecznym....

Gender a filozofia

Ideologia gender, jak każda ideologia, opiera się na założeniach filozoficznych. Ale ponieważ filozofia jest dziedziną bardzo trudną, więc o...

Co pewien czas w naszym kraju nagłaśniane są różnego rodzaju wstrząsające wydarzenia z przeszłości. Rzecz ciekawa, wydarzenia te dotyczą przede...

Święty Zygmunt Feliński

Postać Prymasa Polski świętego Zygmunta Szczęsnego Felińskiego jest ciągle zbyt mało znana. A przecież błyszczał nie tylko swoją postawą religijną...

Szukając naszej polskiej tożsamości natrafiamy na rodziny, w których polskość była zarazem przedmiotem refleksji wymagającym intelektualnego...

Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską

Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską, a tym samym obronić suwerenność, bo przecież...

Platforma Obywatelska dąży do całkowitej kontroli życia publicznego, przyznając sobie status absolutnego suwerena. Instytucja taka jak Kościół...

Świat ekonomii i biznesu jest tajemniczy i zarazem drażliwy. Wielu z nas odnosi wrażenie, że jest on moralnie brudny, ponieważ jest to świat...

Święta Wielkanocne mają charakter świąt rodzinnych. Rzecz ciekawa, dawniej, gdy komunikacja nie była tak rozwinięta jak dziś, gdy nie było pociągów,...

Bohaterska postać księdza Kordeckiego znana jest nam z Sienkiewiczowskiego Potopu. Wiemy, jak dzielnie podtrzymywał na duchu obrońców Jasnej Góry,...

Klęska ugrupowań powołujących się na tzw. wartości chrześcijańskie zmusza do refleksji nad pozycją polityka chrześcijańskiego wśród polityków...

Tworzenie się narodu

Zbliża się setna rocznica odzyskania przez Polskę Niepodległości. Jednym z najciekawszych fenomenów związanych z wydarzeniami roku 1918 było...

Już sam tytuł proponowanej przez resort nauki reformy wskazuje, że mamy do czynienia z nawrotem nowomowy ("Partnerstwo dla wiedzy"). Przed kilku...

Kiedy zastanawiamy się nad tym, co jest jakby krwią naszego Narodu, a więc czymś, co pozwala wszystkim Polakom, dawniej i dziś, siebie nawzajem...