Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury KUL, wykładowcą WSKSiM w Toruniu, rozmawia Maria Karaś.

"Rzeczpospolita" opublikowała artykuł dotyczący Ryszarda C., zabójcy Marka Rosiaka, pod tytułem "Mam raka i wszystko mi jedno". Autorzy tekstu piszą w nim m.in. o Ryszardzie C. jak o celebrycie. To właściwy sposób, by pisać o zabójcy?

- Za każdym człowiekiem ciągnie się jakaś historia jego życia, w której nie brak momentów trudnych, smutnych, a może i tragicznych. Istnieje jednak niebezpieczeństwo w wymiarze społecznym, że przyjęcie takiej konwencji przedstawiania mordercy nie tylko osłabi emocje społecznego oburzenia czy wstrząsu, ale przekieruje wręcz sympatię na zasadzie współczucia w jego stronę. To zaś może stanowić zachętę dla innych osób, z podobną historią, żeby w ten sposób odreagowywać: strzelać i zarzynać Bogu ducha winnych ludzi, bo wtedy staną się bohaterami mediów. Ocena moralna jest zawsze bardzo trudna, ale w tym przypadku najpierw trzeba skupić się na ukazaniu głównych okoliczności i przyczyn, które doprowadziły do mordu, a na to nie wystarczy ukazanie skróconej i wybiórczo przedstawionej biografii.

Dlaczego, Pana zdaniem, przyjmowana jest właśnie taka konwencja narracji w tej sprawie?

- Niektóre media, choć niekoniecznie formalnie, są częścią korporacji, której na imię Platforma Obywatelska. Tu obowiązują określone zasady, wśród których na pierwsze miejsce wysuwa się albo bezpardonowe atakowanie przeciwnika, albo osłabianie zarzutów kierowanych pod adresem rządzących - czy to przez odpowiedni dobór "faktów", czy przez granie na emocjach. W tym przypadku jest to granie na emocjach. Mówimy przecież o czynach, którym towarzyszyły słowa o charakterze politycznym.

Jakie konsekwencje może mieć kreowanie zabójcy na celebrytę?

- W wymiarze medialnym ma to służyć zwiększeniu poczytności takiej czy innej gazety, bo morderca budzi ciekawość w większym stopniu niż uczciwy i dobry człowiek. Dla wielu mediów najważniejsza jest poczytność. W wymiarze politycznym wpisuje się to w postkomunistyczny scenariusz odwracania roli kata i ofiary. Jednak sprawa jest zbyt poważna i zbyt tragiczna, aby w tym momencie roztkliwiać się nad trudnym dzieciństwem kogoś, kto targnął się na życie niewinnych ludzi.

Dziękuję za rozmowę.

NASZ DZIENNIK, 22 października 2010

Komentarze  

Michał
+1 # Michał 2010-10-28 13:20
Dziękuję za słowa Pana profesora odnośnie tego wydarzenia w Polsce. Osobiście chcę być na nowo patriotą i bardzo cenię sobie pańską opinię; Pan profesor urodził się w patriotycznej rodzinie i nie jako z mlekiem matki posiadł Pan miłość do Polski, więc i ja skorzystam z tego doświadczenia patriotyzmu na co dzień.
Podoba mi się patriotyzm krytyczny wobec medialnej burzy w tej sprawie.
PS. Szczególnie dziękuję za udostępnione pliki video z wykładów, oby zawsze było ich więcej i więcej :)

Od pewnego czasu Ojczyzna nasza przeżywa istny najazd Hunów podobny do tego, jaki miał miejsce w średniowiecznej Europie. Tym razem jednak...

Czy zwróciliśmy uwagę na to, że często mieszkamy obok siebie, czasem żyjemy w jednym mieście, w zasadzie należymy do jednego państwa, ale tak...

Do wyników ostatnich wyborów parlamentarnych należy podchodzić ostrożnie, choć niewątpliwie mają one olbrzymie znaczenie. Przełamane zostało...

W chwilach przełomowych, a do takich należy czas obecny, naród łatwo stracić może orientację i zostać wywiedziony w pole. Co wówczas robić? Aby do...

W zamieci spraw małych, lecz rozdmuchanych, wśród hałaśliwych ludzi, o których pamięć rychło zaginie, mają miejsce wydarzenia, które przykuwają...

Przełom tysiącleci to okazja do zrobienia pewnego bilansu. Chrześcijaństwo trwa od dwóch tysięcy lat, w Polsce od ponad tysiąca. Co faktycznie...

Gender: w pułapce słowa Większość z nas nie rozumie słowa „gender”. I nic w tym dziwnego. Nie jest ono bowiem słowem polskim. A choć dziś odmieniane jest przez wszystkie...

W 1990 roku ojciec prof. Mieczysław Krąpiec napisał niewielką książeczkę pt. Suwerenność – czyja? (Łódź). Był to czas przemian, gdy dla wielu upadek...

Jak odtruć historię? Przez prawie pół wieku państwo zwane PRL robiło wszystko, aby świadomość historyczna Polaków w odniesieniu do II wojny światowej była jednostronna:...

Już sam tytuł proponowanej przez resort nauki reformy wskazuje, że mamy do czynienia z nawrotem nowomowy ("Partnerstwo dla wiedzy"). Przed kilku...

My z niego wszyscy... Adam Mickiewicz opuścił Paryż 11 września 1855 roku. Oficjalnie miał zająć się badaniem położenia Bułgarów pod panowaniem tureckim; na takiej...

Po wszystkich przejściach ostatnich 50 lat związanych z utratą realnej niepodległości i dominacją antypolskiej ideologii mamy wobec inteligencji...

Przez cały okres komunizmu, a więc przez ponad pół wieku, funkcjonowała w Polsce cenzura. O ile cenzura w Rzymie dotyczyła spraw...

Kiedy 20 lat temu powstało Radio Maryja, chyba nikt wówczas nie mógł przewidzieć, jaką rolę ta początkowo skromna rozgłośnia odegra w życiu Polski i...

Polacy są z natury narodem łagodnym i dobrym, mają charakter otwarty i szczery, częściej dają się oszukać, niż sami oszukują, są wyrozumiali,...

Na różne sposoby można paraliżować współdziałanie, ale jeden ze sposobów jest szczególnie zmyślny - jest nim pomieszanie języka. Tak stało się w...

Okres wakacyjny sprzyja wyjazdom na wieś: do rodziny, do znajomych lub pod namiot. Jaka jest ta polska wieś dzisiaj? Jest swojska, bardzo często...

Prof. Piotr Jaroszyński: Jak przetrwać w sytuacji anomii struktur państwowych. O realnych zagrożeniach wynikających m.in. z destrukcyjnych działań...

Pocałunek ziemi Adam Mickiewicz, pisząc «Pana Tadeusza», był jeszcze człowiekiem młodym, nie miał nawet 40 lat. A jednak arcydzieło to posiada tak mocną...

Proces budowania w Polsce antycywilizacji opartej na antydekalogu powoli zbliża się do końca. Na przykazanie: „Nie klam!" państwo odpowiada:...

Pułapki państwa opiekuńczego Na pierwszy rzut oka tzw. państwo opiekuńcze i państwo totalitarne powinny się nawzajem wykluczać: pierwsze daje, a drugie zabiera, jedno się...

"Feliks Koneczny jest niezastąpiony tam, gdzie pojawia się pytanie o tożsamość Zachodu" - podkreśla w książce "Przywracanie pamięci" prof. Piotr...

Wywiady rzeki ze znanymi ludźmi (najczęściej są to aktorzy, dziennikarze, politycy) przyciągają zazwyczaj wielu czytelników, nie zawsze kierując się...

Bliska Kolumbia Z okien samolotu stolica Kolumbii - Bogota (do roku 2000 jej pełna nazwa brzmiała Santa Fé de Bogota), przedstawia się bardzo malowniczo, ale nie...

Wprowadzenie słowa „lewica” w znaczeniu politycznym ma genezę sięgającą czasów rewolucji francuskiej (1789). Wówczas to w Zgromadzeniu Narodowym...

Jednym z największych paradoksów życia politycznego w Polsce jest ten, że krajem w ponad dziewięćdziesięciu procentach katolickim rządzą ludzie albo...

Gender: Konwencja jest przemocą Powszechna Deklaracja Praw Człowieka (1948) spełnia dlatego wielką rolę, że odwołuje się do podstawowych praw ludzkich, nie uzurpując sobie prawa do...

Chicago z Telewizją Trwam Gdy w sobotę, 29 września, do Warszawy zjechała się cała Polska, to Chicago nie pozostało obojętne. Mimo pewnych trudności udało się zdobyć...

Zakończył się pierwszy akt tragikomedii konstytucyjnej. Trzeba przyznać, że był to akt wystawiony z wielką pompą, z udziałem świateł, kamer i...

Po co Boże Narodzenie? Kiedy myślimy o Bożym Narodzeniu, to najpierw ukazują się nam obrazy należące do naszej polskiej tradycji: śnieg, sanna, choinka, wieczerza...