Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka


Czesław JAROSZYŃSKI (1931-2020)Czesław JAROSZYŃSKI (1931-2020)Czesław JAROSZYŃSKI - Urodził się 29 lipca 1931 r. w Balewiczach na Ziemi Nowogródzkiej, gdzie spędził dzieciństwo. W 1940 r. wraz z rodziną deportowany w głąb ZSRR, na wygnaniu spędził sześć lat. Po zesłaniu rodzina osiedliła się na Ziemiach Odzyskanych w Siedlęcinie. W Jeleniej Górze ukończył gimnazjum, a następnie we Wrocławiu rozpoczął studia filozoficzne i teologiczne. W latach 1954-1958 studiował na PWST w Łodzi. Po uzyskaniu dyplomu zaczęła się współpraca aktora z teatrami warszawskimi, która trwała z krótkimi przerwami do 1990 r. Artysta ma w swoim dorobku ok. 30 występów w filmach (w tym rolę Bardosa w „Janosiku”). Od połowy lat 80. prowadził wykłady z retoryki na Uniwersytecie Warszawskim, był także współautorem wraz z synem Piotrem, profesorem KUL, podręcznika „Podstawy retoryki klasycznej”. W 1993 r. ukazał się tom wierszy pana Czesława. Jest autorem wspomnień „Zesłanie, opowieść o tamtym czasie”. Pisał także recenzje teatralne. Zmarł 27 stycznia 2020 r. w Warszawie.


Zamiast wywiadu

 

Na pochyłości zmęczonego wieku

Cóż mogę powiedzieć

Cóż mogę

O tak zwanym świecie

O sobie

Lub o was moi przyjaciele

Zaiste nic sensownego

Obłamanym kikutem dziecięcej obsadki

Wygrzebuję z popiołów wyobraźni

Nie bez bólu zresztą

Obrazy dawne

I niestety

Jakże pokaleczonymi słowami

Próbuję opowiedzieć

O ich zadziwiającym uroku

To tylko tyle i zaprawdę nic więcej

1995


Odyseja

Wtedy myślałem że wrócę do brzegu

Z którego ruszyłem na podbój Troi

Pełni nadziei aczkolwiek ze łzami

Patrzyli za mną ziomkowie moi

Niemało stoczyłem bitew

Dzień każdy jak pobojowisko

Lecz nie zdobyłem ni sławy ni łupów

Otwarte mam oczy szeroko to wszystko

Nie omijały mnie burze przygody

Nie uniknąłem również cierpienia

I wszystko zaczynam zawsze od nowa

Jak chcą bogowie lub przeznaczenie

Znowu brzeg się przede mną rysuje

Z krzykiem nadlatują ptaki

Lecz serce uderza spokojnie

Bo wiem już

Nie ma powrotu i nie ma Itaki

1983


Elegia

Mojemu ś.p. bratu Staszkowi

Niechaj nad Tobą brzozy się pochylą

I bezszelestnie liście zatrzepocą

Jak w pełni lata na wygonie naszym

Skrzydłem jasnym motyle

Niechaj z tobą zostaną lasy dalekie

I wagony wagony wagony

I nadzieja lat tamtych

I ta wiara dziecięca w dobroć człowieka

I niech muzyka gra nieustanna

Gitary twej anielskim dźwiękiem

I nie płacz więcej

1994


I znowu staję na rozdrożach

Macham rękami i pytam

Zaglądam w twarze które przechodzą przechodzą

I nie mogę odnaleźć

Niektórzy mówią owszem my słyszeli

Ale to dawno dawno temu nie za naszej pamięci

Była ta Wielka Pani

Ta Pańska Ojczyzna

1991


A jeśli Polska

To na jaką miarę

Dom drewniany otoczony płotem bocian

nad strzechą

Czy może domy szklane

O których mówił autor Dziejów Grzechu

A jeśli Polska

Czy tylko pamiątki strzępy sztandarów

Grób Nieznanego Żołnierza

Oddajemy hołdy długi zostają

Naszego ze światem przymierza

A jeśli czerwona

Czy tylko od krwi naszej

A jeśli biała

To tylko pług potu rzeka

I pobłysk pałasza

A jeśli Polska to tylko gościniec

A nad nim ludów kurz

Który nigdy nie zaginie

Bo Polski dawno nie ma już

1982


mojemu Synowi Piotrowi

Nauczyłem się wielu słów

Na nic te słowa

Nie rozkwitają we mnie nie rosną

Nie nasycają się mną

Jakbym był ziemią jałową

Już osiwiałem

Wpatrzony w rwące potoki

Pragnień i lęków

Z ciała i duszy

Pod tym sklepieniem wszechświata

Po którym płyną bezwzględne obłoki

Trzeba by nazwać rozdzielić

Co prawda nieprawda co dobro

Najmniejsze jego ziarenka

Nie czekać do wiosny

I tak rozprzestrzeniać garściami

By runią zieloną wyrosły

Zmęczenie

Jesień

Puste zasieki

Czymże zlęknione trzody napasę

Przeze mnie jak przez otwarte wrota

stodoły

Tylko wiatr wyobraźni hasa

1981


Na przyjazd Papieża

Zamiast liści palmowych

Struktury z metalu

I sam Piłat umywszy ręce wprzódy

Wyjdzie na powitanie

Kohorty w szpaler się ustawią

Kohorty otoczą miasto

A kalekie i ułomne

Nie dotkną twej szaty

1979

Chrześcijaństwo a gnoza Na chrześcijaństwo można patrzeć jako na jedną z wielkich religii świata (obok judaizmu, buddyzmu czy islamu), ale można też patrzeć szerzej - jako...

Jedną z podstawowych dziedzin umożliwiających rozpoznawanie nastrojów i opinii społecznych jest statystyka. Jako sztuka była ona znana w odległej...

Albert Speer to jeden z głównych twórców potęgi III Rzeszy. Najpierw był nadwornym architektem, który w lot chwytał rozmach pomysłów fuhrera,...

Z będącym niedawo w Chicago filozofem kultury, wykładowcą KUL-u prof. Piotrem Jaroszyńskim o ustroju, monarchii i biurokracji rozmawia Paweł Styrna....

Nasze wyobrażenie o emigracji jest dość powierzchowne, a nierzadko mylne. Przede wszystkim emigracja polska w XX wieku była tak różnorodna, że nie...

Zbliżająca się rocznica bitwy warszawskiej zwanej też cudem nad Wisłą - kiedy to Polska w zaledwie dwa lata po odzyskaniu niepodległości musiała...

Kultura w swym źródłowym znaczeniu jest wychowywaniem. Bo tak jak pielęgnujemy ziemię, aby przyniosła zdrowy plon (cultura, łac. uprawa), tak...

W nowogródzkiej stronie Zapatrzeni w Zachód, zapominamy o Kresach. A przecież tuż obok znajdują się ziemie przez tyle wieków związane z Rzecząpospolitą, mieszkają tu...

Katolicyzm jest przede wszystkim religią a nie cywilizacją. Gdyby był cywilizacją, niemożliwe byłoby szerzenie „Dobrej Nowiny” wśród różnych...

Teofil Lenartowicz: mistrz stylu prostego Luty jest miesiącem pamięci o Teofilu Lenartowiczu. Urodził się bowiem (27) i zmarł (3) w lutym, miejscem jego urodzenia była Warszawa, a śmierci –...

Jest rzeczą ciekawą, że socjaliści - walcząc ze starym porządkiem reprezentowanym przez Kościół, króla i szlachtę - utworzyli nowy porządek, który...

Jak nauka w szkole wypełnia nasze lata dziecięce, młodzieńcze, tak praca - nasze życie dorosłe. I jak nie jest bez znaczenia, jak, kto i po co nas...

Nowa Lewica – jaka krytyka? Gdy mowa o Nowej Lewicy, bardzo często pojawia się słowo „krytyka”. Słowo to ma w tym wypadku ważne, a nawet kluczowe znaczenie. Chodzi bowiem nie...

W pejzaż polski wpisane są niezliczone kapliczki i krzyże: na rozstajach dróg, na górkach, przy lasach. A kiedy nadchodzi maj, kapliczki te...

Nadzieja posiada różne oblicza. Czasem jest to zwykła naiwność, oderwana od rzeczywistości, bardzo emocjonalna, zwyczajnie zwana „matką głupich". Im...

W jednym z dzieł przypisywanych Plutarchowi (50-120 po Chr.), a zatytułowanym O wychowaniu dzieci (De liberis educandis) możemy przeczytać: „Ze...

Gender w galerii handlowej Do istoty gender należy manipulowanie ludzką płciowością w taki sposób, aby docelowo tę płciowość zniszczyć, przede wszystkim w jej funkcji...

Posiołek 144 Któregoś dnia pociąg się zatrzymał. Lokomotywa, nagle przyśpieszając sapanie, jakby z radości, że pozbyła się ciężaru, odjechała i już nie wróciła....

Gender w natarciu Znana wieloletnia promotorka gender zostanie nowym pełnomocnikiem rządu do spraw równego traktowania. Małgorzata Fuszara zastąpi na tym stanowisku...

Homilia ks. kard. Jorge Mario Bergoglio wygłoszona podczas Wigilii Paschalnej 7 kwietnia 2012 r. O świcie wyszły ze swego domu, zmierzając w stronę...

Choć każdy człowiek posiada szereg różnorodnych zdolności, dzięki którym opanować może - przynajmniej w podstawowym wymiarze - sztukę czytania,...

Ktoś mógby zapytać, czy Ojczyzna nie jest dziś jakimś anachronizmem? Czy nie można po prostu spokojnie sobie żyć i mieszkać w jakimś kąciku, np....

W Polsce ciągle łamane lub lekceważone są prawa człowieka, i to nie sporadycznie, lecz w sposób instytucjonalny i zorganizowany. By się o tym...

Istotnym elementem walki politycznej jest walka na słowa (gr. logos - słowo, machia - walka). Wykorzystuje się w niej nie tylko słuszne zarzuty i...

Gender: globalna sieć Gender to nie sprawa lokalna takiego czy innego państwa lub nawet związku państw (Unia Europejska), bo ma ono swym zasięgiem objąć cały świat....

Gender: w pułapce słowa Większość z nas nie rozumie słowa „gender”. I nic w tym dziwnego. Nie jest ono bowiem słowem polskim. A choć dziś odmieniane jest przez wszystkie...

Gra w chrześcijaństwo Jeśli PO postawi głównie na elektorat lewicowy, to zaostrzy kampanię antyklerykalną, choć dla swoich katolickich zwolenników też coś znajdzie,...

Do wyników ostatnich wyborów parlamentarnych należy podchodzić ostrożnie, choć niewątpliwie mają one olbrzymie znaczenie. Przełamane zostało...

Dżdżysta i wietrzna jesień coraz bardziej przesłania wspomnienia z wakacji. Miliony polskich dzieci większość dni spędza teraz nie nad morzem czy...

Józef Szaniawski odszedł za wcześnie. Nie tylko dlatego, że jeszcze przez wiele lat mógł cieszyć się życiem, ale również dlatego, że miał nam...