Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka


Wielki Jubileusz to okazja do zrobienia pewnego remanentu. Szczególnie ważny jest problem obecności Kościoła i chrześcijaństwa w życiu społecznym. Ideologia komunistyczna stawiała sobie za cel całkowitą, a więc fizyczną i duchową, eliminację wiary z życia społecznego i prywatnego. W Związku Radzieckim wysadzano w powietrze tysiące cerkwi i kościołów, osoby duchowne więziono i mordowano, podręczniki szkolne, gazety, filmy przepełnione były nienawiścią do wszystkiego, co wskazywało na Boga.


Ten proces walki z Bogiem objął kilka pokoleń. Dziś dopiero widać miarę zniszczeń; ciągle jeszcze na wiele trudności napotykają ci, którzy chcą przyczynić się do odrodzenia życia religijnego. Ale widzimy też, że na tym wymarzonym przez wielu Zachodzie, wymarzonym głównie ze względu na dobrobyt, rozwija się trudno dostrzegalna ideologia liberalna, która w sposób bardziej wyrafinowany i konsekwentny dąży do wyeliminowania religii z życia społecznego. Dla kogoś, kto wyjeżdżał z Polski na krótko w celach handlowych, zarobkowych czy turystycznych, było to trudno dostrzegalne, ale dłuższy pobyt na Zachodzie i wnikliwsza obserwacja pozwalała odkryć tę misterną antyreligijną konstrukcję.

Zazwyczaj turysta przemierza szlak ułożony wedle lokalnego przewodnika. Na tym szlaku znajdują się również kościoły słynne ze względu na architekturę, wystrój wnętrza, piękne obrazy czy rzeźby. Zazwyczaj przez takie kościoły przewija się w ciągu dnia wiele osób, ale cel wejścia tam nie jest religijny, kościoły bowiem zamieniono na muzea, w których już nie ma Najświętszego Sakramentu. Msze święte są czasem odprawiane w bocznej kapliczce albo w podziemiach. A jeśli ktoś trafi na kościół leżący poza trasą turystyczną, to najczęściej jest on zamknięty, a nawet sprawia wrażenie w ogóle nieczynnego. Kościoły tracą swą funkcję kultową, powoli się desakralizują, czyli przestają być znakiem transcendencji, znakiem życia człowieka dla Boga.

Kościół staje się tylko interesującą bryłą wtopioną w sieć sklepów i restauracji, a zaaferowani ludzie chodzą po kościele i albo coś żują, albo kupują; coraz bardziej zamazuje się transcendentny wymiar życia ludzkiego. Kościoły są wielkie, stare, piękne, ale coraz mniej święte. Skąd bierze się wrażenie takiej duchowej pustki?

Stare dzielnice i stare miasta budowane były na planie koncentrycznym. W centrum znajdował się rynek, do którego biegły większe ulice. Przy rynku stał ratusz i kościół lub kilka kościołów. Mieszkańcy w sposób naturalny mogli spotkać się na rynku, czy to z uwagi na załatwiane sprawy, czy dlatego, że szli do kościoła, czy też że chcieli sobie pospacerować. Patrząc z góry podczas lotu samolotem na stare miasteczka, dokładnie widzimy plan miasta z górującą, również ponad ratusz, wieżą kościoła. Kiedy jednak oglądamy nowoczesne osiedla czy to bloków mieszkalnych, czy domków jednorodzinnych, uderza nas odejście od planów koncentrycznych na rzecz planu szachownicy, czyli ulic równoległych i prostopadłych, pozbawionych zazwyczaj świątyni i rynku.

Plan architektoniczny zmierza więc do tego, żeby ludzie, będąc obok siebie, nie spotkali się w jednym miejscu uświęconym kościołem. Ludzie zatem mają żyć obok siebie tak, aby się nie spotykać, żeby kontakty nie były czymś naturalnym i spontanicznym, żeby wspólnie nie oddawać czci Bogu. Ten efekt uzyskuje się właśnie poprzez zabudowę na planie szachownicy, z dodatkowymi elementami labiryntu.

Kiedy sięgamy po prasę zagraniczną, bardzo rzadko znajdujemy tam informacje o życiu religijnym. Jeśli jednak ma miejsce jakieś doniosłe wydarzenie, którego nie można pominąć, to dokonuje się bardzo prostej manipulacji, która rzuca złe światło na problem lub osobę. Na przykład w jednym z dzienników francuskich umieszczono zdjęcie Ojca Świętego przerysowujące jego wiek, a obok zamieszczono zdjęcie dwa razy większe, na którym widać policjanta kontrolującego stopień zanieczyszczenia spalin wydzielanych przez samochód. To zestawienie nie było przypadkowe, miało wywołać negatywne emocje u czytelnika. A przykładów takich w prasie zachodniej znaleźć można bardzo dużo. Jednym się lat odejmuje, innym dodaje przez odpowiedni retusz, jednych umieszcza się na pierwszej stronie, innych na przedostatniej. Ten proces stosowany codziennie przez najrozmaitsze media prowadzi w efekcie do powstania religijnej pustki społecznej, której skutki są bardziej przerażające niż pogaństwa, bo ono przynajmniej zachowało elementy religii naturalnej. Natomiast sekularyzacja i podbudowujący ją ateizm przypominają pustkę kosmiczną, która pochłania wszelkie dźwięki, w wyniku czego powstaje cywilizacja nagłaśniająca różnego rodzaju dziwactwa, ale wygaszająca modlitwę.

Wcześniej czy później Polska zmierzy się z sekularyzowanym Zachodem, już dziś widoczne są tego objawy zarówno w mediach, jak i w stylu życia. Ale to ostateczne uderzenie jeszcze nie nadeszło. Jeszcze pulsuje w nas żywy duch. Musimy zastanowić się, co robić, aby w nas nie wygasł.

Piotr Jaroszyński
"Jasnogórska droga do Europy"

Jan Paweł II wobec totalitaryzmów: dawnych i obecnych W Niedzielę Miłosierdzia Bożego byliśmy świadkami kanonizacji błogosławionego Jana XXIII oraz Jana Pawła II. W nawiązaniu do tej uroczystości w...

Przyjaźń Ludzie nawzajem się potrzebują, dlatego utworzyli różne wspólnoty, jak miasta, państwa, organizacje międzynarodowe. Potrzebują się też w mniejszych...

Czytając Conrada: HONOR Joseph Conrad był pisarzem angielskim. W swoich utworach literackich, z jednym wyjątkiem, nie poruszał spraw polskich. Wyjątek ten to krótkie...

Gender: Malthus i Darwin Karol Darwin z wielkim uznaniem przyjął tezy zawarte w książce Tomasza Malthusa poświęconej prawom demografii. Twórca ewolucjonizmu przyznaje, że...

Misterna konstrukcja regulacji prawnych, cynizm samego pomysłu, lekceważenie Rodziny Radia Maryja wskazują na to, że poseł Jan Filip Libicki sam...

Przez ostatnie lata słyszeliśmy, jak publiczne osoby piastujące wysokie stanowiska posługiwały się zwrotem „w tym kraju". Zwrot to rażący, bo...

Raz po raz staje przed nami pytanie o fundamenty, na których budujemy naszą Ojczyznę. A kryterium oceny jest zawsze rozumienie człowieka - czy...

Obława trwa? Słowo „obława” pochodzi z języka myśliwskiego. Dotyczy takiego typu polowania, w którym znaczna liczba strzelców i naganiaczy otacza szerokim kołem...

Pomimo upadku komunizmu sowieckiego marksizm trwa nadal w swych rozlicznych mutacjach, zarówno w Polsce, jak i w świecie zachodnim. Jego główne...

Wiosna to czas intensywnego przygotowywania ziemi, aby wydała plon. Na polach, w przydomowych ogródkach czy na działkach możemy zobaczyć pochylone,...

Kolejną pułapką zastawioną na Polonię jest wprost niewiarygodne zawężenie możliwości wyboru. Polonia może głosować tylko w jednym okręgu wyborczym....

Technika zaszła dziś tak daleko, że wiele produktów takich jak kleje czy wykładziny nie wydzielają już nieprzyjemnego zapachu. Ale ten przykry...

Nie ma powrotu i nie ma Itaki - Czesław Jaroszyński Czesław JAROSZYŃSKI - Urodził się 29 lipca 1931 r. w Balewiczach na Ziemi Nowogródzkiej, gdzie spędził dzieciństwo. W 1940 r. wraz z rodziną...

Życie człowieka i życie narodów płynie w czasie. Czasu, który minie, już nie da się przywrócić, odchodzi bezpowrotnie. Wszystko, co żyje, żyje ku...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury KUL, wykładowcą WSKSiM w Toruniu, rozmawia Maria Karaś....

Bohaterska postać księdza Kordeckiego znana jest nam z Sienkiewiczowskiego Potopu. Wiemy, jak dzielnie podtrzymywał na duchu obrońców Jasnej Góry,...

Nowa Lewica – w pułapce równości Pojęcie równości (égalité) zostało wypisane na sztandarach rewolucji francuskiej jako podstawowe hasło triady: wolność, równość, braterstwo. Od tego...

Rodzina – zgodność dusz Pokrewieństwo tworzy ramy życzliwości, ale to za mało, aby powstał głębszy kontakt między członkami rodziny, aby zrodziła się wzajemna miłość i...

Skala działań podejmowanych przez państwo lub organizacje międzynarodowe jest dla przeciętnego człowieka trudna do ogarnięcia. Denerwujemy się, gdy...

Dzięki rozwojowi nauki nieustannie pojawiają się nowe modele lodówek, samochodów, telewizorów, magnetofonów, kamer i przeróżnych urządzeń. Łatwo...

Listu prof. dr. hab. medycyny Stanisława Lufta skierowanego do przewodniczącego Episkopatu Polski JE ks. abp. Józefa Michalika nie można pozostawić...

Traugutt Styczeń przywodzi na myśl postać, która zabłysnęła w dziejach Polski wielkim heroizmem i wielką świadomością. Tą postacią jest Romuald Traugutt....

Stefan Wyszyński. Różańcowe tajemnice Narodu Stefan Kardynał Wyszyński, zwracając się w tysiącach swoich homilii do narodu i wiernych, miał oczy, serce i umysł utkwione w dwa punkty: w Boga i w...

Dworek – oaza polskości Dworek w Żelazowej Woli to chyba najsłynniejszy polski dworek, znany i rozpoznawany nie tylko w naszym kraju, ale i na świecie. Dzieje się tak za...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, wykładowcą na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II i w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w...

Ministerstwo Edukacji Narodowej na wniosek Klubu Poselskiego Twój Ruch zleciło kuratoriom oświaty zebranie informacji na temat przypadków pedofilii...

Polityka potrafi często zaskakiwać, nie tylko w swoim programie, ale również w nominacjach czy wyborach. Programy bywają bardzo ogólnikowe (“damy...

Głośmy prawdę, a błąd sam się zniszczy Z prof. Richardem J. Fafarą, filozofem z Adler-Aquinas Institute w USA, rozmawia Beata Falkowska. Co spowodowało, że katolicki Papież Jan Paweł II...

Maria Rodziewiczówna: Pani z Kresów Gdy w wieku zaledwie 22 lat Maria Rodziewczówna, urodzona w rok po upadku powstania styczniowego, napisała powieść «Straszny dziadunio», by wkrótce...