Felietony-wywiady

Ameryka to kraj emigrantów. Dla jednych była ucieczką od prześladowań religijnych lub politycznych. Dla innych - nadzieją na lepszy byt. Jeszcze inni szukali przygód. Dla wszystkich jednak Ameryka jest wyzwaniem.


Wśród narodów, które od kilku wieków zasiedlają Amerykę, są również Polacy. Trudno dokładnie zliczyć, ale jest ich dziś w Stanach Zjednoczonych około dziesięciu milionów, a w samym Chicago około jednego miliona. To dużo.

Jadąc ulicami Chicago, co chwila widzimy polskie napisy: tu kupisz szynkę i ogórki, tam przyjmuje dentysta, gdzie indziej adwokat, do Polski wysłać możesz paczki i dolary, możesz urządzić przyjęcie weselne albo, jak czytamy, szykowny pogrzeb. Mówimy po polsku.

Śródmiejskie drapacze chmur, wśród których króluje najwyższy wieżowiec świata, ulokowane są nad brzegami potężnego jeziora Michigan. A potem ciągną się kilometrami parterowe domki. Przejazd z jednego krańca miasta na drugi trwać może wiele godzin. Amerykanie jeżdżą spokojnie, nie są nerwowi jak Europejczycy. Gdy dla nas 3 godziny, to już długa jazda, dla nich poważniejsza odległość zaczyna się od godzin 12 albo i więcej.

Na lotnisku O'Hare jest ciągły ruch. Samolot ląduje lub startuje co 30 sekund. Gdy niebo jest pogodne, to gdziekolwiek nie spojrzeć, widać lecące samoloty, których ostro migające światła natychmiast przyciągają wzrok. To nie lotnisko, to jakiś mechaniczny ul, w którym zagnieździły się metalowe pszczoły.

Znad bezkresnego, mlecznego błękitu jeziora, od czasu do czasu nadciągają potężne wiatry, które swój początek biorą gdzieś na północy, na Labradorze. Latem powietrze jest parne, wilgotne, duszne; trudno wytrzymać, klimatyzacja pracuje dzień i noc. Za to jesień, gdy nadejdzie indiańskie lato, jest piękna, powietrze jest przyjemne, a oko cieszą tryskające paletą barw drzewa.

W niedziele kościoły polskie są przepełnione. Trójcowo, Jackowo, 5 Braci Męczenników i wiele innych. Po ciężkiej pracy, nawet na dwa etaty, jak również nocą, Polacy zbierają się na Mszy św. Widać po twarzach i dłoniach, że ten „chleb amerykański" nie jest lekki, że jest zdobyty olbrzymim wysiłkiem i wyrzeczeniem. Można zarobić, ale trzeba pracować.

Ameryka jest wyzwaniem. Trzeba być silnym i wytrwałym. Niektórzy załamują się i przepadają, inni wychodzą na prostą, mają i umieją dzielić się z innymi, zwłaszcza z rodzinami w Polsce. To piękne.

Są grupy, które umieją pielęgnować swoje zwyczaje i tradycję. Daje im to jakiś głębszy oddech, umacnia wspólnotę i - co tu ukrywać - głuszy czasem bezdenną nostalgię. Są i tacy, którzy ciągle szukać muszą przyjaciół, zrażając się do całego świata. Są też tacy, którzy po prostu się amerykanizują, tracąc język i cechy narodowe. Może później, ich dzieci albo wnuki, przypomną sobie, że dziadek to był Staszewski albo Szaryński, choć trudno im będzie nawet poprawnie wymówić swoje rodowe nazwisko. My father was Staszewski..., My grandmother was Szaryński... I 'm one quarter polish.

Wielu Polaków nie wstydzi się swego pochodzenia. Przylepiają sobie na samochodach polską flagę albo nasze godło. Nikt z tego tytułu nie robi im wymówek ani nie wymyśla od nacjonalistów. Czują się Polakami, choć mieszkają za Oceanem. Mają prawo okazywać, kim są. Uczą się i widzą, że trzeba być razem.

Pan Michał Cieśla, nestor poetów podhalańskich, który urodził się w Ameryce i tam spędził większą część swego życia tak pisał:

»[:] choć daleko w świecie nasa noga stanie
trzymojmy się razem w zgodzie i jedności
w przywiązaniu nasym Podhola miłości;
utrzymujmy Wiarę, Polską gwarę, mowę,
bądźmy twardzi jako turnie granitowe,
niech Kultura narodowa w sercach nie zagaśnie
zaśpiewano w nutach i Ludowe baśnie;
niech ten sum wiatru znad turni Tatrzańskich
zasumi za morzem tu w sercach góralskich,
jak te wodogrzmoty z Tater spływające
niech się krzewi u górali śpiew, muzyka, tońce,
te przepiękne stroje i gwara Ludowa
to jest dla góroli duma narodowa;
o której to Orkan downo nakozował,
żeby każdy górol w sercu to zachowoł."


(„Wskazania Orkana", ze zbioru Ku wspomnieniu)

Musimy być wszyscy, nie tylko górale, twardzi jak turnie z granitu, musimy nosić w sercach Polskę, jej mowę, wiarę i zwyczaje, musimy być razem. Wtedy zwyciężymy.

Piotr Jaroszyński
"Kim jesteśmy"

Powstanie PRL-u było dla naszego narodu wstrząsem, którego nie można porównać ani z zaborami, ani z wojną. Nie chodzi tu o skalę zniszczeń...

Jak nie odebrać sobie wolności?

Choć człowiek jest z natury stworzeniem społecznym, to sama społeczność może przybierać różne formy, i nie musi to być koniecznie państwo. Zresztą i...

U podstaw kultury zachodniej leży odkryta przez greckiego mędrca, Parmenidesa, tzw. zasada tożsamości. Głosi ona prawdę najbardziej podstawową, ale...

Luty czasem pamięci o zsyłkach

Kiedy wracamy pamięcią do mroźnych, lutowych dni 1940 r., gdy setki tysięcy naszych rodaków w bydlęcych wagonach, zsyłano w głąb Związku...

Spędzać czas bez mediów

Urlop, zwłaszcza letni na łonie natury, to okazja, żeby odpocząć od mediów. Jeżeli więc w ciągu roku przed pójściem do pracy słuchamy radia, w ciągu...

Gender: globalna sieć

Gender to nie sprawa lokalna takiego czy innego państwa lub nawet związku państw (Unia Europejska), bo ma ono swym zasięgiem objąć cały świat....

Jest sprawą zdumiewającą, że różne próby odrodzenia polskiego patriotyzmu (którego brak szczególnie u młodego, ale i średniego pokolenia, tak mocno...

Konferencja pt. „Zagrożenia cywilizacyjne ideologią gender w świetle nauczania Jana Pawła II”, która odbyła się wczoraj w Wyższym Seminarium...

Nadzieja posiada różne oblicza. Czasem jest to zwykła naiwność, oderwana od rzeczywistości, bardzo emocjonalna, zwyczajnie zwana „matką głupich". Im...

Prof. Piotr Jaroszyński, kierownik Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, wykładowca Wyższej Szkoły Kultury...

Jaki kontakt z dzieckiem

Coraz więcej rodziców ma trudności w nawiązaniu kontaktu z własnymi dziećmi. Dzieci poruszają się w obrębie swojego świata, im tylko zrozumiałych...

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie lustracji nie uciął komentarzy i to nie tylko w środowisku dziennikarskim, ale także wśród najwyższych...

Zatrute idee

W Księdze Honorowych Obywateli Miasta Stołecznego Warszawy niebawem pojawią się podpisy kolejnych osób wyróżnionych tym zaszczytnym tytułem. Czy...

Człowiek posiada różne umiejętności — jeden jest fizykiem, inny chemikiem, jeszcze inny szewcem. W ramach tych umiejętności są różne specjalizacje,...

Marszałek i premier podzielili się rolami. Pierwszy mówił w sposób bardziej urzędowy, drugi w sposób bardziej osobisty, ale obaj zapomnieli o...

Góry Skaliste rozciągają się około 5 tysięcy kilometrów wzdłuż zachodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych i Kanady. Wabią swoim urokiem i dziewiczym...

Słowo „ojczyzna” pojawia się dziś rzadko, a i brzmi nieco anachronicznie. Gdy patrzymy nań bez uprzedzeń, kojarzy się nam najczęściej z wielką...

Jest zastanawiające, jak wiele ocen sytuacji, w której znajduje się nasz naród, jest powierzchownych, wręcz niefrasobliwych... Na czym polega błąd?...

Zofia Kossak – na wskroś polska

Zofia Kossak jest autorką ok. 40 książek, które zostały przetłumaczone na 18 języków świata, wydane w 26 krajach, w wielomilionowym nakładzie....

Gender a mowa nienawiści

Nie jest bezpiecznie wskazywać na zagrożenia, jakie niesie ze sobą gender. Zwolennicy i propagatorzy tej ideologii przygotowali tu bowiem nie lada...

Po wszystkich przejściach ostatnich 50 lat związanych z utratą realnej niepodległości i dominacją antypolskiej ideologii mamy wobec inteligencji...

Wielu mieszkańców Polski nie docenia tego, że są Polakami. Wydaje się im to oczywiste, a nawet niekiedy uważają to za bezwartościowe. A przecież...

Czasem zastanawiamy się, kto koordynuje w naszym kraju te media, które są tak bardzo antykatolickie i antypolskie? Przecież musi być jakaś...

Nowa Lewica – pokonać Kościół

Wariant sowiecki komunizmu nie sprawdził się, ale czy to znaczy, że wiara w komunizm w ogóle znikła? Nie. Ta wiara przetrwała, tyle że na Zachodzie...

Rozpad Związku Sowieckiego, a co za tym idzie i bloku komunistycznego, następnie zjednoczenie Niemiec, a więc i wzmocnienie ich pozycji w Europie,...

Razem na manifestacji

Manifestacje, marsze, spotkania w obronie Telewizji Trwam wpisują się od ponad roku w pejzaż życia obywatelskiego w Polsce. Są one odpowiedzią na...

Choć każdy człowiek posiada szereg różnorodnych zdolności, dzięki którym opanować może - przynajmniej w podstawowym wymiarze - sztukę czytania,...

Rozpoczynamy okres Wielkiego Postu. W dawnej Polsce postu zazwyczaj przestrzegano bardzo ściśle. Czytamy, że na ziemiach polskich w pierwszych...

Telewizja Trwam nadaje już od ponad 10 lat. A więc można zobaczyć i usłyszeć, co nadaje, kto i o czym mówi. Tymczasem o. Tomasz Dostatni na łamach...

Święta Wielkanocne mają charakter świąt rodzinnych. Rzecz ciekawa, dawniej, gdy komunikacja nie była tak rozwinięta jak dziś, gdy nie było pociągów,...