Warto przemyśleć...

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Prof. Konrad Górski, jako nauczyciel-polonista w warszawskiej szkole Jadwigi Kowalczykówny i   Jadwigi Jawurkówny (1923–1934) (Wikipedia)Prof. Konrad Górski, jako nauczyciel-polonista w warszawskiej szkole Jadwigi Kowalczykówny i Jadwigi Jawurkówny (1923–1934) (Wikipedia)Bezpośredni wpływ reformacji na Polskę był minimalny. Historia reformacji u nas jest zjawiskiem bardzo charakterystycznym dla polskiej umysłowości, oceniającej wszystkie prądy kulturalne przede wszystkim ze stanowiska praktycznej moralności.

Hasła reformacji miały u nas powodzenie tak długo, póki nie nastąpiła reorganizacja Kościoła w duchu postanowień trydenckich i jego moralne okrzepnięcie, a także póki sama reformacja mogła robić wrażenie, że przynosi wyższe wartości niż zwalczany przez nią Kościół. Ale gdy z kolei ten sam obóz reformacyjny, który zdawał się odrodzonym zborem z pierwszych wieków chrześcijańskich, pogrążył się w opinii gorszącymi sporami teologicznymi i wyłonieniem z siebie sekty ariańskiej, budzącej świętą zgrozę zarówno wśród katolików, jak i wśród protestantów, los reformacji polskiej został przesądzony. Kompromitacja ruchu reformacyjnego niweczyła jego wpływ kulturalny już na współczesnych, cóż mówić wobec tego o potomnych! Zresztą nawet wyznawcy tego ruchu u nas nie zawsze rozumieli zagadnienia, na których teologia protestancka wyrosła. Bardzo znamienny pod tym względem jest koryfeusz naszego piśmiennictwa kalwińskiego, Mikołaj Rej, który w sprawach wiary, a zwłaszcza etyki, rozumuje tradycyjnie po katolicku, a w przekładach utworów protestanckich (np. w „Kupcu”) osłabia, jak może, tendencje luterańskie, obce jego umysłowości i wpojonym od dziecka wyobrażeniom.

Fragment pochodzi z „Literatura a katolicyzm”, 2004


Jeżeli dziś słyszymy zbitkę słowną „Polak – katolik”, to nie powinniśmy się tego wstydzić, że niby jesteśmy ograniczeni, ani się obawiać, że jako społeczeństwo popadniemy w jakiś skrajny dogmatyzm czy fundamentalizm. Rzecz ma się inaczej, chodzi o ten niezwykły wpływ cywilizacji łacińskiej poprzez Kościół, który sprawiał, że umieliśmy być naprawdę tolerancyjni, otwarci na innych, a ci spośród nas, którzy gdzieś się zagubili, jakże często pozostawali w głębi duszy katolikami, nie tylko protestanci, ale nawet ateiści.

Piotr Jaroszyński

Nasz Dziennik, 7 lutego 2014

Jak mówisz - Jadwiga Zamoyska Wymowa jest cennym darem Bożym, ale daru tego jak i wszystkiego używać trzeba z miarą i wagą....

Zatrute owoce - Ignacy Jan Paderewski Polacy nie należeli nigdy do tych, którzy zabijają wielbłądy, by własne ugasić pragnienie....

Wyspa wolności - Ronald Reagan Zapytajcie, proszę, mieszkańców Łotwy, Litwy i Estonii, zapytajcie, proszę, Polaków, Czechów,...

Zdrada jest zdradą - Jan Lechoń Bierut i Cyrankiewicz w rocznicę zabrania Wilna i Lwowa powinszowali sowieckiej tak zwanej Litwie...

Prywatne życie, czy publiczne, jednako ma być poddane wymogom moralności. Tego wymaga etyka...

Sekta w szkole - Ks. kard. Stefan Wyszyński Oczywiście, w wolnej ojczyźnie mogą istnieć różne stowarzyszenia, nawet i takie, które zajmują się...

O wyższość ducha - Ks. kard. August Hlond Te narody będą uczestniczyły w odbudowie ludzkości, które zdecydowanie podejmą się realizacji...

Nie samym chlebem - Gilbert Keith Chesterton Człowiek ma to do siebie, że bywa głodny, niezależnie od tego, czy jest romantycznym,...

Drzewo i nasienie - Gilbert Keith Chesterton Rozważając elementy pogaństwa, musimy zacząć od próby opisu tego, co nieopisane. Wielu radzi sobie...

Zatrute strzały - Jadwiga Zamoyska Wola Boża, nakładając na nas pewne obowiązki, domaga się odpowiednich wysiłków, ale nie żąda...

Mniej niż zero - Gilbert Keith Chesterton Można kochać monety – lecz dzisiejszy milioner nie kocha monet. Czasem lubi martwy szelest...

Polskie ideały - Zygmunt Krasiński Wszystko, do czego Europa dni naszych skwapliwie, a nieraz niedojrzale, niezręcznie i gwałtownie...

Księża dla Polski - Ignacy Jan Paderewski Jeden z najchlubniejszych umysłów polskich, Stanisław Szczepanowski, którego chyba o klerykalizm...

Niszczenie Narodu - Ks. kard. Stefan Wyszyński Prosimy tych, od których zależy twórczość kultury rodzimej, aby zdolności swoich nigdy nie używali...

Piąty akt dramatu - Zygmunt Krasiński Patrz, co się z Świętą, a zapomnianą od wszystkich synów, Polską dzieje? Oni, jej synowie, szaleją...

Fabryka agitatorów - Ks. kard. August Hlond Niejednokrotnie przestrzegałem was przed bezbożnictwem, które stanowi najpotworniejsze szaleństwo...

Postulat etyczności życia zbiorowego stanowi cechę istotną polskości, tj. taką, bez której...

Światło dla pogan - Gilbert Keith Chesterton Owszem, jest prawdą, że po upadku starej cywilizacji Rzymu nastały wieki ciemne. Lecz nie jest...

Centrum świata - Gilbert Keith Chesterton Nigdy mnie nie przerażał argument, że człowiek jest pospolitą, nieważną drobiną na tle wielkiego...

Ziemia – planeta ludzi - Ks. kard. Stefan Wyszyński Dwie prawdy na podstawie dziejów Chrystusa stają się oczywiste. Jedna – że każdy człowiek związany...

Katolicyzm żyje - Gilbert Keith Chesterton Katolicyzm nie jest reliktem. Możliwe jest, by coś bardzo starego zdołało przetrwać. Na przykład...

Nasze błędy - Ks. kard. Adam Stefan Sapieha Zgadzamy się, że Kościół nasz w Polsce, mimo zewnętrznych pozorów świetności znajduje się w...

Ludzie ludziom - Étienne Gilson Zobaczyliśmy […] niemiecką armię, która rzuciła się na Europę po raz drugi, jak wielka fala...

Granica między prawdomównością a szczerością - Jadwiga Zamoyska Niektórzy sądzą, że uprzejmość dla osób, których się nie lubi, stanowi fałsz, hipokryzję. W...