Warto przemyśleć...

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Prof. Konrad Górski, jako nauczyciel-polonista w warszawskiej szkole Jadwigi Kowalczykówny i   Jadwigi Jawurkówny (1923–1934) (Wikipedia)Prof. Konrad Górski, jako nauczyciel-polonista w warszawskiej szkole Jadwigi Kowalczykówny i Jadwigi Jawurkówny (1923–1934) (Wikipedia)Bezpośredni wpływ reformacji na Polskę był minimalny. Historia reformacji u nas jest zjawiskiem bardzo charakterystycznym dla polskiej umysłowości, oceniającej wszystkie prądy kulturalne przede wszystkim ze stanowiska praktycznej moralności.

Hasła reformacji miały u nas powodzenie tak długo, póki nie nastąpiła reorganizacja Kościoła w duchu postanowień trydenckich i jego moralne okrzepnięcie, a także póki sama reformacja mogła robić wrażenie, że przynosi wyższe wartości niż zwalczany przez nią Kościół. Ale gdy z kolei ten sam obóz reformacyjny, który zdawał się odrodzonym zborem z pierwszych wieków chrześcijańskich, pogrążył się w opinii gorszącymi sporami teologicznymi i wyłonieniem z siebie sekty ariańskiej, budzącej świętą zgrozę zarówno wśród katolików, jak i wśród protestantów, los reformacji polskiej został przesądzony. Kompromitacja ruchu reformacyjnego niweczyła jego wpływ kulturalny już na współczesnych, cóż mówić wobec tego o potomnych! Zresztą nawet wyznawcy tego ruchu u nas nie zawsze rozumieli zagadnienia, na których teologia protestancka wyrosła. Bardzo znamienny pod tym względem jest koryfeusz naszego piśmiennictwa kalwińskiego, Mikołaj Rej, który w sprawach wiary, a zwłaszcza etyki, rozumuje tradycyjnie po katolicku, a w przekładach utworów protestanckich (np. w „Kupcu”) osłabia, jak może, tendencje luterańskie, obce jego umysłowości i wpojonym od dziecka wyobrażeniom.

Fragment pochodzi z „Literatura a katolicyzm”, 2004


Jeżeli dziś słyszymy zbitkę słowną „Polak – katolik”, to nie powinniśmy się tego wstydzić, że niby jesteśmy ograniczeni, ani się obawiać, że jako społeczeństwo popadniemy w jakiś skrajny dogmatyzm czy fundamentalizm. Rzecz ma się inaczej, chodzi o ten niezwykły wpływ cywilizacji łacińskiej poprzez Kościół, który sprawiał, że umieliśmy być naprawdę tolerancyjni, otwarci na innych, a ci spośród nas, którzy gdzieś się zagubili, jakże często pozostawali w głębi duszy katolikami, nie tylko protestanci, ale nawet ateiści.

Piotr Jaroszyński

Nasz Dziennik, 7 lutego 2014

Bajki o ewolucji - Gilbert Keith Chesterton Postrzeganie człowieka jako wytworu natury wcale nie jest naturalne. Nazywanie go zdrowym...

Lekarstwo na wady - Jadwiga Zamoyska Wstrzemięźliwość wyrabia się umartwieniem tego wszystkiego, co duszy staje na przeszkodzie do...

Dobre wychowanie - Jadwiga Zamoyska Niektórzy rodzice starają się odwracać od dzieci swoich wszystko, co by im jakąkolwiek przykrość...

Bez kompleksów - Ignacy Jan Paderewski Daleki jestem od tego, by utrzymywać, że Naród Polski składa się z samych aniołów, i chętnie...

Pułapka pacyfizmu - Gilbert Keith Chesterton Dlaczego wszystkie broszury, publikacje, wypowiedzi publiczne i konferencje, traktujące o...

Mniej niż zero - Gilbert Keith Chesterton Można kochać monety – lecz dzisiejszy milioner nie kocha monet. Czasem lubi martwy szelest...

Nasza siła - Ks. kard. Stefan Wyszyński Może niekiedy nas zastanawiać, dlaczego nieprzyjaciel niszczył świątynie? Przecież to nie były...

Kto rano wstaje - Gilbert Keith Chesterton Czystość nazywano kiedyś siostrą pobożności. Teraz fizyczna czystość urosła do rangi cnoty...

Nie bądźmy grabarzami - Ks. kard. Stefan Wyszyński Nigdy nie byliśmy narodem grabarzy, bo nikogo nie pochowaliśmy, szanując wolność wszystkich....

Pilnujmy dzieci - Jadwiga Zamoyska Co do zabaw dziecięcych można istotnie przyznać, że szatan nigdy nie śpi, a dodać by można, że sam...

Odwaga pasterza - Ks. kard. Adam Stefan Sapieha Źródłem stałej psychozy, zdenerwowania i strachu całej ludności są stale powtarzające się...

Katolik jest obowiązany przyczyniać się w miarę możności do tego, by zapanowała Civitas Dei na...

Skarb domu - Gilbert Keith Chesterton Z rodzajem smętnego rozbawienia zauważam, że im bardziej górnolotnie szybują frazesy, tym bardziej...

Nie jesteśmy przypadkowi - G.K. Chesterton Wolnomyślność może oddziałuje pobudzająco i ożywczo, może ma rozmaite [...] zalety, płynące z...

Głos muzyki - Ignacy Jan Paderewski Utarło się już takie mniemanie, że sztuka jest kosmopolityczna. Jak wiele rzeczy, które się...

Polskie ideały - Zygmunt Krasiński Wszystko, do czego Europa dni naszych skwapliwie, a nieraz niedojrzale, niezręcznie i gwałtownie...

Sekta w szkole - Ks. kard. Stefan Wyszyński Oczywiście, w wolnej ojczyźnie mogą istnieć różne stowarzyszenia, nawet i takie, które zajmują się...

Granica między prawdomównością a szczerością - Jadwiga Zamoyska Niektórzy sądzą, że uprzejmość dla osób, których się nie lubi, stanowi fałsz, hipokryzję. W...

Zdrowy patriotyzm - Ks. kard. Stefan Wyszyński Nie oglądajmy się na wszystkie strony. Nie chciejmy żywić całego świata, nie chciejmy ratować...

Prywatne życie, czy publiczne, jednako ma być poddane wymogom moralności. Tego wymaga etyka...

Ameryka i Europa - Henryk Sienkiewicz Piszecie mi, żeby wrócić do Warszawy. Jużci wrócę, bo mi do swoich czasem tęskno, ale zresztą tak...

Szarża rycerzy - Gilbert Keith Chesterton Reformacja zestarzała się zdumiewająco szybko, a kontrreformacja odmłodniała. Aż dziw bierze, jak...

Dwie opcje - Gilbert Keith Chesterton Wszyscy spokojnie dzisiaj zakładają, że są tylko dwa możliwe typy społeczeństwa, oba...

Pokusa świętego spokoju - Józef Konrad Korzeniowski „Niech pan nie zapomina”, powiedziano mi, „że Polska musi żyć w sąsiedztwie Niemiec i Rosji po...