Warto przemyśleć...

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Prof. Konrad Górski, jako nauczyciel-polonista w warszawskiej szkole Jadwigi Kowalczykówny i   Jadwigi Jawurkówny (1923–1934) (Wikipedia)Prof. Konrad Górski, jako nauczyciel-polonista w warszawskiej szkole Jadwigi Kowalczykówny i Jadwigi Jawurkówny (1923–1934) (Wikipedia)Bezpośredni wpływ reformacji na Polskę był minimalny. Historia reformacji u nas jest zjawiskiem bardzo charakterystycznym dla polskiej umysłowości, oceniającej wszystkie prądy kulturalne przede wszystkim ze stanowiska praktycznej moralności.

Hasła reformacji miały u nas powodzenie tak długo, póki nie nastąpiła reorganizacja Kościoła w duchu postanowień trydenckich i jego moralne okrzepnięcie, a także póki sama reformacja mogła robić wrażenie, że przynosi wyższe wartości niż zwalczany przez nią Kościół. Ale gdy z kolei ten sam obóz reformacyjny, który zdawał się odrodzonym zborem z pierwszych wieków chrześcijańskich, pogrążył się w opinii gorszącymi sporami teologicznymi i wyłonieniem z siebie sekty ariańskiej, budzącej świętą zgrozę zarówno wśród katolików, jak i wśród protestantów, los reformacji polskiej został przesądzony. Kompromitacja ruchu reformacyjnego niweczyła jego wpływ kulturalny już na współczesnych, cóż mówić wobec tego o potomnych! Zresztą nawet wyznawcy tego ruchu u nas nie zawsze rozumieli zagadnienia, na których teologia protestancka wyrosła. Bardzo znamienny pod tym względem jest koryfeusz naszego piśmiennictwa kalwińskiego, Mikołaj Rej, który w sprawach wiary, a zwłaszcza etyki, rozumuje tradycyjnie po katolicku, a w przekładach utworów protestanckich (np. w „Kupcu”) osłabia, jak może, tendencje luterańskie, obce jego umysłowości i wpojonym od dziecka wyobrażeniom.

Fragment pochodzi z „Literatura a katolicyzm”, 2004


Jeżeli dziś słyszymy zbitkę słowną „Polak – katolik”, to nie powinniśmy się tego wstydzić, że niby jesteśmy ograniczeni, ani się obawiać, że jako społeczeństwo popadniemy w jakiś skrajny dogmatyzm czy fundamentalizm. Rzecz ma się inaczej, chodzi o ten niezwykły wpływ cywilizacji łacińskiej poprzez Kościół, który sprawiał, że umieliśmy być naprawdę tolerancyjni, otwarci na innych, a ci spośród nas, którzy gdzieś się zagubili, jakże często pozostawali w głębi duszy katolikami, nie tylko protestanci, ale nawet ateiści.

Piotr Jaroszyński

Nasz Dziennik, 7 lutego 2014

Polskie ideały - Zygmunt Krasiński Wszystko, do czego Europa dni naszych skwapliwie, a nieraz niedojrzale, niezręcznie i gwałtownie...

Polscy męczennicy - Zygmunt Krasiński Zaiste, czy w całej historii chrześcijańskich wieków zdarzyło się coś tak przeciwnego duchowi...

Polityka grobów - Ks. kard. Stefan Wyszyński Polityka „układania w groby” to polityka rozbijająca życie rodziny, polityka rozwodów, spędzania...

Mali egoiści - Jadwiga Zamoyska Niektórzy rodzice, ulegając dziwnemu zamętowi pojęć, zamiast, jak tego prawo Boże wymaga, wdrażać...

Lekcje religioznastwa - Gilbert Keith Chesterton Religioznawstwo porównawcze jest tak naprawdę religioznawstwem względnym. Tak wiele zależy w nim...

Siła chrześcijaństwa - Gilbert Keith Chesterton Ci, którzy chętnie przedstawiają wiarę chrześcijańską jako fanatyzm, są skazani na wieczne...

Smak polskości - O. prof. Mieczysław A. Krąpiec Gimnazjum było nadzwyczajne, na najwyższym poziomie. Zresztą profesorowie naszego gimnazjum...

Satanizacja życia - Ks. kard. August Hlond Anarchia moralna pustoszy świat. Jakieś nieprzestrzenne siły łamią sumienia. Bolszewizacja...

Białe czy czarne - Gilbert Keith Chesterton Na tej samej zasadzie rozgłaszano, odkąd tylko pamiętam, informacje o wielu ludziach. Słyszeliśmy...

Jak bronisz ducha Narodu - Ks. kard. Stefan Wyszyński Warszawa umie walczyć! Warszawa jest dumna ze swych bohaterów i zwycięstw. I słusznie! Stolica...

Dobre małżeństwo - Gilbert Keith Chesterton Bardzo dużo racji mieli nasi przodkowie, którzy mówili, że mąż i żona powinni wyznawać tę samą...

Jeżeli przyjmiemy tezę, że cokolwiek zmierza do wyrządzenia ujmy Kościołowi, jest zarazem...

Partie obłudników - Zygmunt Krasiński „Utinam sim falsus vates” [obym był fałszywym prorokiem] – ale są ludzie, na których nikt nie...

Skarb domu - Gilbert Keith Chesterton Z rodzajem smętnego rozbawienia zauważam, że im bardziej górnolotnie szybują frazesy, tym bardziej...

Nie bądźmy grabarzami - Ks. kard. Stefan Wyszyński Nigdy nie byliśmy narodem grabarzy, bo nikogo nie pochowaliśmy, szanując wolność wszystkich....

Mowa polskości - Ks. kard. Stefan Wyszyński Więź z ojczyzną pogłębia się przez obyczaje i zwyczaje rodzinne, przez wychowanie uspołeczniające,...

Rosja bez sumienia - Joseph Conrad Korzeniowski W końcu osiemnastego wieku, kiedy rozbiór Polski stał się faktem dokonanym, świat określił go...

Polska tolerancja - Prof. Konrad Górski Bezpośredni wpływ reformacji na Polskę był minimalny. Historia reformacji u nas jest zjawiskiem...

Ład serca - Jadwiga Zamoyska Potrzebę piękna, objawiającą się w dziecięciu, kiedy szuka światła, i w owym dzikim człowieku,...

Kultura rodzi się z tradycji i tradycją żywi; tradycja jest kością pacierzową wszelkiej kultury....

Zdrowy rozsądek - Gilbert Keith Chesterton Ci, którzy chętnie przedstawiają wiarę chrześcijańską jako fanatyzm, są skazani na wieczne...

W chwili okupacji kraju Polska żyła w przekonaniu o brutalności Niemców, ale zarazem o...

Być Polakiem - Zygmunt Krasiński Powtarzam z Tobą: takie nasze życie, takie nasze losy! Wszystko w sferze piekielnej, w której...

Drapieżny Wschód - Zygmunt Krasiński Stoim u wrót nieba lub piekła, ale jeszcze Polska nie zginęła! Ona powinna wszelkiemu piekłu...