Warto przemyśleć...

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

G. K. Chesterton przy pracy (Wikipedia)G. K. Chesterton przy pracy (Wikipedia)Rozum i wiara

Przesądy pojawiają się we wszystkich epokach, zwłaszcza w epokach racjonalistycznych. Pamiętam, jak kiedyś musiałem bronić tradycji religijnej przed zebranym przy stole gronem wybitnych agnostyków, i zanim nasza rozmowa dobiegła końca, każdy z nich wyciągnął z kieszeni albo pokazał zawieszony na łańcuszku od zegarka jakiś amulet lub talizman, z którym, jak wyznał, nigdy się nie rozstawał. Byłem jedyną osobą w tym towarzystwie, która zaniedbała sprawę zapewnienia sobie fetysza.

Przesądy pojawiają się w epoce racjonalizmu, ponieważ opierają się one na czymś, co może nie jest identyczne z racjonalizmem, ale ma wiele wspólnego ze sceptycyzmem, a w każdym z nich jest bliskie agnostycyzmu. Przesądy opierają się bowiem na czymś, co w rzeczywistości jest bardzo ludzkim i zrozumiałym uczuciem, jak to, z którym w pogaństwie powszechnie wzywano lokalne „numena” [nadprzyrodzone siły]. Jest to jednak uczucie agnostyczne, gdyż opiera się na dwóch intuicjach: po pierwsze, że tak naprawdę nie znamy praw rządzących wszechświatem, i po drugie, że prawa te mogą być bardzo odległe od tego, co nazywamy rozumem.

Przesądni ludzie zdają sobie sprawę z tego, że rzeczy wielkie często zależą od bardzo małych. Kiedy z głębi tradycji czy czegoś podobnego dobiega ich szept, że taka czy inna drobna rzecz jest kluczem i wskazówką, coś głębokiego i nie do końca bezmyślnego w naturze ludzkiej podpowiada im, że jest to całkiem możliwe. Uczucie to występuje w obu rozważanych przez nas odmianach pogaństwa, jednak w owej drugiej odmianie znajdujemy je w innej formie i napełnione nowym, bardziej przerażającym duchem.

Fragment pochodzi z „Wiekuistego człowieka”.


Racjonalizm przyniósł wiele pożytku dzięki rozwojowi techniki, która jest dziełem rozumu. Kiedy jednak racjonalizm stał się ideologią, ostrze rozumu skierowane zostało przeciwko religii, zwłaszcza tej, która zabiega o połączenie rozumu z wiarą. Ale wtedy, o dziwo, prawdziwą wiarę zastąpił zabobon, i to wyznawany przez najbardziej oświeconych naukowców.

Piotr Jaroszński

Nasz Dziennik, 21 sierpnia 2014

Nauczyciele pod obuchem - Ks. kard. August Hlond Mogę was zapewnić, moi drodzy księża, że Episkopat uważnie śledzi działalność Związku...

Widmo despotyzmu - Józef Konrad Korzeniowski Od chwili upiornego poczęcia się jako państwo Rosja zmuszona była oddychać atmosferą despotyzmu;...

Dwa światy - Zygmunt Krasiński Patrz teraz na tę nieszczęsną Polskę. „Biada zwyciężonym” Brennusa te słowa wiecznie żywe; to...

Polityka grobów - Ks. kard. Stefan Wyszyński Polityka „układania w groby” to polityka rozbijająca życie rodziny, polityka rozwodów, spędzania...

Na straży suwerenności - Ks. kard. Stefan Wyszyński Nie możemy pogodzić się z myślami, że dla pogłębienia życia katolickiego w Ojczyźnie naszej trzeba...

Nauczyciele prawdy - Ks. kard. Stefan Wyszyński W nauczaniu prawd Bożych niezmiernie ważną rzeczą jest, aby człowiek wpatrywał się nie w siebie,...

Ambasador - Ignacy Jan Paderewski Należę do ludzi istotnie wyjątkowo szczęśliwych. Przez całe życie mogłem pracować jak mało kto na...

Póki świeża jest ta świadomość, że kapłan polski to zarazem patriota, dopóki faktu tego nie zamaże...

Więcej ambicji! - Ks. kard. Stefan Wyszyński Mówię do młodych, nie do starców! Miejcie więcej zdrowej, szlachetnej ambicji! Gdy naród się...

Katolik jest obowiązany przyczyniać się w miarę możności do tego, by zapanowała Civitas Dei na...

Wolność jest w nas - Bł. ks. Jerzy Popiełuszko Powołanie do wolności jest ściśle zrośnięte z naturą każdego człowieka i z dojrzałą świadomością...

Pracy wszelkiej, fizycznej czy umysłowej, trzeba się uczyć… pracując. Pływać można się nauczyć...

Brudne pióra - Ks. kard. Stefan Wyszyński Może się na mnie obrazicie, wytworni pisarze. Wszystko mi jedno. Obraźcie się na mnie i wy. Będzie...

Koniec „amerykańskiego snu” - Ronald Reagan Żyjemy w szczytowym momencie walki o duszę człowieka, w czasie, który zadecyduje o przetrwaniu lub...

Niekończąca się historia - Józef Konrad Korzeniowski Warto pamiętać, że niepodległość Polski, ucieleśniona w Państwie Polskim, nie została podarowana...

Odwracanie pojęć - Gilbert Keith Chesterton Najdziwniejszą oznaką potężnego zła, utajonego w nowoczesnym społeczeństwie, jest osobliwe...

Nareszcie wolni - Józef Konrad Korzeniowski Na tym zasadza się siła i przyszłość tego, co było tak surowo zabronione nie dawniej niż dwa lata...

Na straży wolności - Gilbert Keith Chesterton Nie znoszę, kiedy wywiera się na mnie wpływ. Lubię albo słuchać rozkazów, albo być wolny. W obu...

Prawda wyzwala - Bł. ks. Jerzy Popiełuszko Aby pozostać człowiekiem wolnym duchowo, trzeba żyć w prawdzie. Życie w prawdzie to dawanie...

Europa w spirali zła - Ks. kard. August Hlond Czas nagli. Życie europejskie wymaga szybkiej i zasadniczej reformy, gdyż zdziczało, upadło....

Siewcy zamętu - Ks. kard. Stefan Wyszyński Z doświadczeń Kościoła wiemy, jak musi on być oględny, nawet gdy przepowiada Ewangelię, to znaczy,...

Ład serca - Jadwiga Zamoyska Potrzebę piękna, objawiającą się w dziecięciu, kiedy szuka światła, i w owym dzikim człowieku,...

Wolność dla Chrystusa - Ks. kard. Stefan Wyszyński Episkopat Polski, prowadząc rozmowy z odpowiednimi władzami, postuluje: my nie tylko tu jesteśmy,...

Misja kobiety - Ks. kard. August Hlond Kobieta polska będzie filarem moralnej tężyzny narodu. Życie polskie powinno jak najprędzej wrócić...