Felietony-wywiady
Sprawcami zazdrości są nie tylko ludzie zazdrośni. Przecież bogatym satysfakcję sprawia zazdrość, z jaką inni patrzą na ich bogactwo. Można odnieść wrażenie, że niektórzy ludzie zabiegają o wiele rzeczy nie dlatego, że naprawdę im się coś podoba, że jest im potrzebne, ale przede wszystkim po to, aby inni im tego zazdrościli. Wystawiają na pokaz to, co mają i patrzą z jakim głodem inni koło tego przechodzą. Największą radość z posiadania daje zazdrość otoczenia. Dopiero wtedy jestem w pełni szczęśliwy, że coś mam, gdy widzę innych pełnych zazdrości. Tak więc zazdrość zazdrośnika nie wynika tylko z braku czegoś, co chciałby mieć, ale z rozdrażnienia, jakiemu jest poddawany. To rozdrażnienie przekracza miarę autentycznych potrzeb, i stąd właśnie brać się może zbędne poczucie nieszczęścia. W ten sposób i biedni, i bogaci zarażeni są zazdrością, która w dalszej perspektywie zatruwa życie wszystkim.

Powstaje wobec tego pytanie o kulturę posiadania. Po kulturze osobistej kultura posiadania jest chyba jedną z najwyższych umiejętności, świadczących o prawdziwej kulturze, jaką ktoś reprezentuje. Nie wystarczy mieć. Ważne jest, jaką drogą coś zdobywamy. Chociaż podziwiać mogę piękny dom na skarpie z widokiem na morze, to nie będę zazdrościł tego domu złodziejowi. Im więcej złodziej ma, tym bardziej kłuje w oczy jego nieprawość. Nie zazdroszczę mu domu, nawet jeśli do końca życia nikt nie wytoczy mu procesu za złodziejstwo. Źle jest mieć to, co zostało zdobyte na drodze niemoralnej. Takiego posiadania nie należy zazdrościć, raczej należy je potępić.

Są rzeczy, które mam, bo zapracowałem na nie w sposób uczciwy, zaradnością i pracą. Powstaje tu tysiące pytań, z których wybierzmy kilka. Dom jest symbolem życia rodzinnego. Po to przecież budujemy dom, aby w nim zamieszkać, a normalnym środowiskiem życia człowieka jest rodzina. Można zbudować dom, piękny dom, rozległy, z tarasami i ogrodem, ale będzie to pusty dom, w którym nie ma rodziny. Czas poświęcony na pracę i na zdobywanie funduszy był tak absorbujący, że w międzyczasie rodzina się rozsypała, członkowie rodziny utracili duchowy kontakt, stali się sobie obcy. Dom stał się zaprzeczeniem swojego celu, zamiast zjednoczyć - rozbił rodzinę. Takiego domu nie ma co zazdrościć.

Przed domem stoi kilka samochodów, wewnątrz każdy z członków rodziny ogląda swój telewizor i słucha swoich płyt, mają też Internet, a także telefony komórkowe. Nie spożywają wspólnie posiłków, z rzadka się do siebie odzywają, na wakacje wyjeżdżają oddzielnie. Wprawdzie są członkami rodziny, ale nie mają rodziny. Im więcej przedmiotów, tym większa pustka. Czy warto im zazdrościć? Nie warto.

Przed bardzo drogim pianinem elektrycznym (keyboardem) siedzi dziecko, które po uruchomieniu muzycznego podkładu w dowolnym rytmie i imitacji dowolnego instrumentu, wystukuje jednym palcem prostą melodyjkę. Po kilkunastu minutach, znudzone odchodzi, aby wyżywać się na grach komputerowych. Czy warto zazdrościć takiego dzieciństwa? Raczej nie.

Kultura posiadania, to umiejętność odróżniania tego, co jest środkiem, a co celem. Jeżeli dom jest dla rodziny, to musi ją scalać, a nie atomizować. W rodzinie najważniejszy jest rozwój osobowy człowieka, niezależnie od tego, czy ma on 2 latka czy lat 70. Między członkami rodziny musi zawiązywać się kontakt duchowy, gdzie miłość wyraża się poprzez szacunek i przyjaźń. Kto wystawia na pokaz przedmioty, aby inni zazdrościli, ten chce prawdopodobnie pokryć pustkę i samotność, których nie ma co zazdrościć, raczej należy się wystrzegać. Kulturową wartość nadaje przedmiotom człowiek poprzez swój stosunek do nich. „Wiedzą" o tym kwiaty, które nie pod każdą ręką rosną, i których nie zmusi się do rośnięcia. Kwiat plastykowy to symbol kupionego świata - bez wartości, a wręcz kłamstwa.

Kultura posiadania musi mieć cel duchowy. Wówczas ludzie, którzy są „bogaci", mogą prawidłowo wzrastać. Natomiast próbując drażnić innych swoim bogactwem, sami popadają w zazdrość, cieszą się tym, co mają, jak zazdrośnicy, a nie dlatego, że coś naprawdę warte jest posiadania czy dlatego, że chcą coś mieć. Pojawia się perwersyjna zazdrość wobec samego siebie i swojej własności.

Z uwagi na postępujące ubóstwo ludzie zapominają, że wiele rzeczy można osiągnąć bez bogactwa, że nawet bogactwo - z uwagi na nadmiar - może być przeszkodą we właściwym rozpoznaniu celu i tego, co naprawdę warto mieć. Zamiast bardzo drogiego keyboardu, na którym nie sposób uzyskać właściwą technikę grania, można w pierwszych latach nauki zadowolić się używanym pianinem, wielokrotnie tańszym. Zamiast drogiego hotelu na Majorce, można spędzić wakacje z przyjaciółmi lub z rodziną na polskiej wiosce. Zamiast sztucznie pędzonych, drogich winogron, można nazrywać jagód, żurawin, borówek, spacerując po miłych, leśnych polanach. Rozkołysane pragnienia podsycone zazdrością sprawiają, że tracimy wiele z tego, co leży w zasięgu naszej ręki. Bogaci natomiast często stają się zakładnikami swoich spełnionych, choć nieprzemyślanych marzeń. Chcą, aby im zazdrościć. Nie ma czego. Zazdrość jest złym doradcą. Wszystkiego mieć nie można. Co dobre dla kogoś, nie musi być dobre dla mnie, co dobre teraz, może być złe później. Ceniąc prawdziwe sukcesy innych, warto zachować skromność swoich pragnień, aby cieszyć się dobrem, które jest nasze.

Piotr Jaroszyński
"Nie tracić nadziei!"

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz wykładowcą Wyższej Szkoły...

Zatrute idee W Księdze Honorowych Obywateli Miasta Stołecznego Warszawy niebawem pojawią się podpisy kolejnych osób wyróżnionych tym zaszczytnym tytułem. Czy...

Jak nie odebrać sobie wolności? Choć człowiek jest z natury stworzeniem społecznym, to sama społeczność może przybierać różne formy, i nie musi to być koniecznie państwo. Zresztą i...

W chwilach przełomowych, a do takich należy czas obecny, naród łatwo stracić może orientację i zostać wywiedziony w pole. Co wówczas robić? Aby do...

Przeszłości nie da się już zmienić, teraźniejszość właśnie się dokonuje, ale przyszłość jest niepewna. Różnie może się zdarzyć, wydarzenia mogą...

Paryż jesienią, gdy opadną liście z drzew, ma urok, który tworzy czytelna linia architektury. Dzielnice starego miasta są na tyle rozległe, że...

Praca fizyczna czy to w polu, czy w fabryce jest uciążliwa i niezbyt poważana. Mówi się więc pogardliwie „chłop" lub „robol". Z drugiej strony, ileż...

Jaka powinna być własność? - prywatna, państwowa, spółdzielcza, a może wspólna? Na pytanie to nie można odpowiedzieć abstrakcyjnie, ponieważ sama...

Edukacja posiada wymiar uniwersalny we wszystkich dziedzinach kultury. W każdej dziedzinie, jeśli naprawdę chce się coś osiągnąć, trzeba być...

Kard. Jorge Mario Bergoglio SJ, arcybiskup Buenos Aires Pozdrawiam serdecznie Drogie Siostry Piszę ten list do każdej z Was z czterech klasztorów w...

Gender i moda Gdy mowa o związku mody z gender, to w pierwszym rzędzie chodzi o sposób ubierania się. Tak się bowiem składa, że człowieka nie chroni natura i od...

Wiara i patriotyzm Cudowna Matka Boża Łaskawa z krzeszowskiego sanktuarium w czasie czterech dni wielkiego odpustu gościła kilkanaście tysięcy pielgrzymów. Wczoraj z...

Dobre wychowanie Nasze społeczeństwo traci blask, wigor i pogodę ducha. Ludzie są wyraźnie zmęczeni, apatyczni, a nawet niegrzeczni. Widać to nie tylko w rzeczach...

Siła słowa Juliusza Słowackiego Rozbiory Polski to był rozbój w biały dzień. Podcinał wiarę w jedność europejskiego etosu, który z jednej strony korzeniami sięgał greckiej...

Proces budowania w Polsce antycywilizacji opartej na antydekalogu powoli zbliża się do końca. Na przykazanie: „Nie klam!" państwo odpowiada:...

Tworzenie się narodu Zbliża się setna rocznica odzyskania przez Polskę Niepodległości. Jednym z najciekawszych fenomenów związanych z wydarzeniami roku 1918 było...

O znaczeniu wpisania Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie na listę zabytków z prof. Piotrem Jaroszyńskim rozmawia Piotr Czartoryski-Sziler Pałac...

U rodaków w Chicago Polonia w Chicago z dumą podkreśla swoje coraz większe zaangażowanie w sprawy polskie. Nasi rodacy zrozumieli, że Polska nie jest tylko sprawą...

Przebudzenie wiosny Fenomen budzącej się wiosny za każdym razem, od nowa, budzi zdziwienie, zaciekawienie i zachwyt. Zdziwienie, bo do martwej – wydawałoby się – ziemi...

Lektura programu wyborczego Platformy Obywatelskiej nie do końca jest stratą czasu. Są w nim zasygnalizowane istotne deklaracje, które brzmią...

Siedemdziesiąta dziewiąta rocznica odzyska nia przez Polskę niepodległości skłania do refleksji nie tylko nad sensem niepodległości, ale także nad...

Słowo „dialog" pojawia się w bardzo wielu różnych językach, należących do różnych grup językowych (np. francuski — języki romańskie, angielski —...

Wiek XX jest wiekiem niesłychanego postępu w nauce. Widać to szczególnie na przykładzie techniki, która tym różni się od rzemiosła, że bazuje nie na...

We wspomnieniach Mój ostatni oddech Luis Bunuel, jeden z bardziej znanych reżyserów filmowych, zwierza się, że w zachowaniu heretyka zawsze...

Nasz rodak, prof. Feliks Koneczny, pomijany przez polskojęzyczne środki przekazu i postkomunistyczne instytucje wydawnicze, a uznawany za jednego z...

Dziś Sejm rozpocznie prace nad dwoma projektami zmian w Instytucie. Pamięci Narodowej Platforma chce upartyjnić IPN. Z prof. Piotrem Jaroszyńskim,...

Wiek XIX był dla naszego Narodu czasem politycznej niewoli, ale równocześnie był to okres jakiegoś niesamowitego wzlotu polskiej kultury. Tak jakby...

Prof. P. Jaroszyński: Wybór Boga to najwyższy wymiar kultury wolności, dzięki której człowiek staje się autentycznie niepodległy Chrześcijaństwo inkulturowane w dziedzictwie Grecji i Rzymu pogłębia znaczenie suwerenności ludzkiej osoby, z uwagi na to, że człowiek został...

Nasze wyobrażenie o emigracji jest dość powierzchowne, a nierzadko mylne. Przede wszystkim emigracja polska w XX wieku była tak różnorodna, że nie...

W zamieci spraw małych, lecz rozdmuchanych, wśród hałaśliwych ludzi, o których pamięć rychło zaginie, mają miejsce wydarzenia, które przykuwają...