Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka

Wielu Polaków ciągle nie zdaje sobie sprawy, jaką rolę winna odgrywać w ich życiu kultura narodowa. Jedni, idąc za obecną modą, uważają, że kultura taka jest w ogóle zbędna, inni, pamiętający czasy komunizmu, myślą, że chodzi tu o wyroby z Cepelii bądź tańce ludowe z przyśpiewkami.

Tymczasem problem jest znacznie poważniejszy. Zwrócił nań uwagę 5 października 1995 roku Ojciec Święty, gdy przemawiając na sesji ONZ w Nowym Jorku, stwierdził: „Prawo narodów do istnienia w sposób naturalny pociąga za sobą to, że każdy naród może cieszyć się prawem do własnego języka i kultury, za pomocą których ludzie wyrażają i przedstawiają to, co nazwałbym podstawą duchowej suwerenności. Historia uczy, że w okolicznościach ekstremalnych (takich, jakie zdarzały się w kraju, w którym się urodziłem) to właśnie kultura pomaga narodowi przetrwać utratę politycznej i gospodarczej niezależności. Każdy naród ma więc prawo do kształtowania swego życia wedle własnych tradycji".

We fragmencie tym na plan pierwszy wysuwają się dwie myśli. Po pierwsze kultura narodowa daje tak poszczególnym ludziom, jak i całemu narodowi możliwość wyrażania i ukazywania duchowej suwerenności, czyli wewnętrznej niezależności i wolności. Po drugie są przypadki, gdy własnością narodu jest tylko kultura, gdyż ziemia i gospodarka w czasie wojen lub napaści zostały zagrabione przez obcych. Z tych dwóch powodów prawo do zachowania kultury narodowej Ojciec Święty zalicza do podstawowego prawa narodów, równie istotnego, jak podstawowe prawa człowieka.

Czym jest ta duchowa suwerenność? Jan Paweł II wątku tego w swoim przemówieniu już nie rozwijał, ale przecież nietrudno się domyślić, o co mu chodziło. Suwerenność człowieka polega na możliwości decydowania o sobie; to ja decyduję, czego chcę, jak oceniam, co poznaję, co robię. W skali społecznej takim podmiotem suwerenności jest naród, w którym poszczególni ludzie umieją się porozumieć i dążą do tego samego celu. Suwerenność osobista i suwerenność narodowa dopełniają się, ponieważ naród składa się z poszczególnych osób, natomiast poszczególnym osobom, które mają oparcie we współrodakach, łatwiej być sobą i egzekwować to, czego słusznie chcą, i co jest im należne. Dzięki kulturze narodowej człowiek dorasta do duchowej suwerenności, dzięki narodowi zaś tę suwerenność może w życiu osobistym, rodzinnym i społecznym realizować.

Znaczenie narodowej suwerenności widać szczególnie wtedy, gdy jakiś naród zostanie napadnięty lub opanowany podstępem przez obcych. Ograniczane są wówczas prawa ludzkie i prawa obywatelskie. Ludzie z podbitego kraju traktowani są jak nie-ludzie, a udział w życiu społecznym zawarowany jest w większości dla obcych oraz ich zauszników.

W ciągu ostatnich dwustu lat jednym z takich pozbawianych suwerenności państw była Polska. Stosowano wobec nas podbój w dwóch fazach, pierwszą była napaść fizyczna, drugą - zniewalanie ducha. To ostatnie potrzebne było zaborcom lub okupantom po to, aby naród nie mógł w zmieniających się okolicznościach poderwać się do niepodległości. Wstępem do podboju fizycznego było niszczenie kultury narodowej, w której skład wchodzi również morale obywatelskie. A wiadomo, że im jest ono niższe, tym łatwiej przeprowadzić atak. Bardzo łatwo zburzyć mury miasta lub przekroczyć granice państwa, jeśli nie ma suwerenności w duszach obywateli. Dlatego abyśmy łatwiej ustąpili z tego, co nasze, od ponad dwustu lat polska kultura jest cenzurowana, pomniejszane jest jej znaczenie, a urzędnicy i młodzież są demoralizowani. Ci, którzy chcą Polski bez Polaków, a przynajmniej nie dla Polaków, doskonale wiedzą, że potrzeba suwerenności duchowej tkwi w nas bardzo głęboko, że dopóki jej z nas nie wykorzenia, wcześniej czy później, choć oszukani, upomnimy się o swoje. Z tego powodu obok deformowania kultury narodowej, która służy rozwijaniu i umacnianiu naszej suwerenności, tak wielkie środki przeznacza się na demoralizację, czy to w postaci ogólnodostępnych pism pornograficznych, czy też szkolnych programów o charakterze wyraźnie zwyrodniałym. Mamy do czynienia ze skomasowanym atakiem na Polaka jako człowieka i jako patriotę. Trzeba zrzucić bielmo z oczu i przejrzeć, i bronić się, dopóki nie jest za późno.

Walka o prawo naszego narodu do własnej kultury to walka zarówno o naszą suwerenność duchową, jak i o niepodległość państwa polskiego. Nie wstydźmy się tradycji, troszczmy się o edukację; to właśnie one kształtują niepodległą polską duszę, bezcenny skarb, jakim jest polskie serce.

Piotr Jaroszyński
"Jasnogórska droga do Europy"

Co dobre i wielkie, dojrzewa długo i potrzebuje geniuszu. Aby powstał naród, nie wystarczy jedno pokolenie, trzeba wielu pokoleń, i to takich, które...

Odkłamać historię W potocznym wyobrażeniu historia jest dziedziną dotyczącą wydarzeń, do których już doszło i które odeszły w przeszłość. Powinna zatem interesować...

Jacek Woroniecki, ostatni męski potomek wielkiego rodu Jagiellonidów, rozumiał i czuł ducha kultury polskiej w stopniu iście królewskim. A choć sam...

Media – metody niewolenia Media są potężne, a ich potęga wciąż wzrasta. O tej potędze świadczy fakt, że nawet krytyka mediów dokonuje się głównie poprzez… media. Przynajmniej...

Dla wielu z nas atmosfera życia publicznego w Polsce jest trudna, a właściwie niemożliwa do zniesienia i do zaakceptowania. W PRL-u również były...

Nasze wyobrażenie o emigracji jest dość powierzchowne, a nierzadko mylne. Przede wszystkim emigracja polska w XX wieku była tak różnorodna, że nie...

Z profesorem Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

W gorączce dyskusji politycznych obfitującej w różnego rodzaju spory czy to programowe, czy personalne, łatwo stracić z oczu nadrzędny cel wyborów,...

W rocznicę niepodległości Rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości po 123 latach zaborów skłaniać może do wielu refleksji. Zależy, kto się zastanawia i z kim zamierza...

Gender i moda Gdy mowa o związku mody z gender, to w pierwszym rzędzie chodzi o sposób ubierania się. Tak się bowiem składa, że człowieka nie chroni natura i od...

Po co Boże Narodzenie? Kiedy myślimy o Bożym Narodzeniu, to najpierw ukazują się nam obrazy należące do naszej polskiej tradycji: śnieg, sanna, choinka, wieczerza...

Dużo mówi się o wolności, choć słowo „wolność", ten nieodzowny przymiot demokracji, jest już dzisiaj wyświechtane i mało kto wie, jaki ono ma...

Gender: globalna sieć Gender to nie sprawa lokalna takiego czy innego państwa lub nawet związku państw (Unia Europejska), bo ma ono swym zasięgiem objąć cały świat....

W 1997 roku gościliśmy na ziemi ojczystej Ojca Świętego Jana Pawia II. Miliony rodaków wychodziło na spotkanie Pielgrzyma, dla którego Polacy są...

Marszałek i premier podzielili się rolami. Pierwszy mówił w sposób bardziej urzędowy, drugi w sposób bardziej osobisty, ale obaj zapomnieli o...

Jedną z podstawowych dziedzin umożliwiających rozpoznawanie nastrojów i opinii społecznych jest statystyka. Jako sztuka była ona znana w odległej...

Jednym z największych i najtragiczniejszych malarzy jest Vincent van Gogh. Urodził się w 1853 roku w niewielkiej wiosce holenderskiej w Brabancji,...

Pocałunek ziemi Adam Mickiewicz, pisząc «Pana Tadeusza», był jeszcze człowiekiem młodym, nie miał nawet 40 lat. A jednak arcydzieło to posiada tak mocną...

Jest rzeczą ciekawą, że socjaliści - walcząc ze starym porządkiem reprezentowanym przez Kościół, króla i szlachtę - utworzyli nowy porządek, który...

Komentując ostatnie oskarżenia kapłanów o czyny niedozwolone, prof. Piotr Jaroszyński, kierownik Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu...

Jaka edukacja elit? Jedną z bardzo potrzebnych reform jest reforma systemu edukacji. Chodzi bowiem o to, aby odzyskać polskie elity, które w czasie wojny były...

Wiele osób pyta dziś z coraz większym niepokojem, jakie są powody przewlekłej choroby trawiącej życie polityczne we współczesnej Polsce; choroby,...

Marzec w Polsce to miesiąc, w którym zima z wolna ustępuje miejsca wiośnie. Kto jest czuły na przyrodę, ten lubi obserwować tę cudowną walkę pór...

Istotnym elementem walki politycznej jest walka na słowa (gr. logos - słowo, machia - walka). Wykorzystuje się w niej nie tylko słuszne zarzuty i...

Czasem zastanawiamy się, kto koordynuje w naszym kraju te media, które są tak bardzo antykatolickie i antypolskie? Przecież musi być jakaś...

Wielu spikerów radiowych i telewizyjnych czyta bardzo szybko. Sprawia to wrażenie dobrego opanowania języka, zwłaszcza jeśli większość z nas ma...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

Razem na manifestacji Manifestacje, marsze, spotkania w obronie Telewizji Trwam wpisują się od ponad roku w pejzaż życia obywatelskiego w Polsce. Są one odpowiedzią na...

Znaczenie katolicyzmu w polityce jest niezwykle doniosłe. Katolicyzm bowiem odsłania jakieś dalsze perspektywy życia społeczeństwa, wykraczając poza...

Wywiady rzeki ze znanymi ludźmi (najczęściej są to aktorzy, dziennikarze, politycy) przyciągają zazwyczaj wielu czytelników, nie zawsze kierując się...