Felietony-wywiady

Dokumenty różnych organizacji państwowych lub międzynarodowych nie należą do przyjemnych lektur, są bowiem formułowane w języku technicznym, urzędowym, bardzo często ich wymowa jest zawoalowana. Tylko czasami, wobec wydarzeń, które wstrząsają światem, a które trudno jest ukryć przed opinią publiczną, urzędy ożywiają się, a ich mowa staje się bardziej przejrzysta.


Wydarzeniem, które wstrząsnęło również Organizację Narodów Zjednoczonych, była druga wojna światowa. W odpowiedzi na ten bezmiar zła sformułowano i podpisano zgodną z prawem naturalnym Powszechną Deklarację Praw Człowieka, której pięćdziesiątą rocznicę obchodziliśmy w 1998 roku. Późniejsze uchwały, niestety, już te podstawowe ludzkie prawa zniekształciły.


Ale jest też inny dokument, dziś już zapomniany, do którego warto wrócić. Podpisany został tuż po wojnie, 16 listopada 1945 roku w Londynie. Jest to opracowana po tragicznych doświadczeniach wojny Konstytucja Organizacji Narodów Zjednoczonych dotycząca edukacji, nauki i kultury. Członkowie rządów, które wchodziły w skład komisji opracowującej dokument, zwrócili uwagę na następujące punkty: 1) wojna rozpoczyna się w umysłach ludzi (war begins in the minds of men); 2) brak wzajemnej znajomości jest przyczyną konfliktów między narodami; 3) przyczyną wojny jest nieuszanowanie godności człowieka; 4) nieodłącznym warunkiem uznania godności każdego człowieka jest rozpowszechnianie poprzez kulturę i edukację idei sprawiedliwości, wolności i pokoju (justice and liberty and peace); 5) pokój oparty wyłącznie na międzyrządowych uzgodnieniach polityczno-ekonomicznych nie jest pokojem trwałym.


Aż nie chce się wierzyć, że takim językiem potrafiła jeszcze stosunkowo niedawno przemawiać Organizacja Narodów Zjednoczonych. Czytajmy więc dalej i spróbujmy wniknąć w szczegóły. Sygnatariusze stwierdzają, że pokój trzeba budować w umysłach ludzi, że narody powinny wzajemnie siebie poznawać, że poszanowanie sprawiedliwości, wolności i pokoju jest świętym obowiązkiem (a sacred duty) wszystkich narodów, że pokój, aby był trwały, musi opierać się na intelektualnej i moralnej solidarności wszystkich ludzi (the intellectual and moral solidarity of mankind). Są to zatem sformułowania, które należy wyeksponować, bo dziś w dokumentach oficjalnych zostały one zastąpione euronowomową.


Naród dobrowolnie włącza się w system czynienia zła, gdy umysły ludzi są zniewolone jakąś ideologią. A taką zniewalającą ideologią była zarówno ideologia komunistyczna, jak i nazistowska. Pierwsza głosiła walkę klas, druga - walkę narodów; obie doprowadziły do zbrodni na skalę masową. Trzeba więc dobrze przyglądać się ideom, jakie lansowane są na świecie. Czy na przykład dzisiejsza ideologia liberalna, głosząca walkę indywiduów, nie może stać się zalążkiem wielkiego zła? Czy deformowanie obrazu jakiegoś narodu (jak choćby przedstawianie Polaków wyłącznie w złym świetle, i u nas, w kraju, i za granicą) nie powinno być podstawą do poważnego niepokoju? Czy mówienie o wolności przy jednoczesnym pomijaniu sprawiedliwości, którą cytowany dokument ONZ wymienia na pierwszym miejscu, przed wolnością i pokojem, nie jest pogłębianiem niesprawiedliwości? Przecież konsekwencją takiego postępowania jest poważny niepokój i stan permanentnego zagrożenia. Czy - na koniec - dominacja politycznego podejścia do ekonomii, połączona z ostentacyjnie okazywanym brakiem intelektualnej i moralnej solidarności wewnątrz społeczeństw i między narodami, nie jest burzeniem najgłębszych podstaw, na których budować można prawdziwy pokój?


Dziś politycy nie mówią ani o moralności, ani o sprawiedliwości. Używanie więc takich słów jak tolerancja, demokracja czy pluralizm jest tylko wyrazem euronowomowy, nic nie znaczy, a nawet może zasłaniać pogłębiającą się w rzeczywistości społeczną niesprawiedliwość oraz lekceważenie przez osoby publiczne elementarnych zasad moralnych. A to się dzieje, wszyscy przecież widzimy.


Chciałoby się ostrzec niejednego polityka, w Polsce czy za granicą, parafrazując słowa biskupa Ignacego Krasickiego: „Panie i Panowie, źle się bawicie!" Przeczytajcie konstytucję ONZ z 1945 roku. Zobaczycie, że wojna zaczyna się w ludzkich umysłach, skażonych zgubną ideologią, pozbawionych poczucia sprawiedliwości i moralności, ogarniętych ideami politycznego ekonomizmu. Panie i Panowie Politycy, zastanówcie się, w jakim kierunku idziecie. Jeszcze jest czas...


Piotr Jaroszyński

"Jasnogórska droga do Europy"

Sztuka wprowadzania przeciwnika w błąd jest stara jak świat. Przy dzisiejszej technice jest bajecznie prosta i... bezbolesna. Co innego dawniej....

Od nowego roku akademickiego w WSKSiM ruszają studia podyplomowe z retoryki i komunikacji społecznej. Z dr Imeldą Chłodną, pracownikiem Katedry...

Sprawiedliwość to coś więcej niż paragraf Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, etykiem, kulturoznawcą, wykładowcą w...

Media nie tylko podają fakty, ale co więcej, mówi się o tzw. nagich lub czystych faktach. Ilość nagich faktów ma zwiększyć wiarygodność mediów, a...

Prof. Jaroszyński: Moralność chrześcijańska nakazuje udzielenie pomocy osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej. Jednak ta pomoc powinna być uzależniona...

W czasie zaprowadzania w Polsce komunizmu strategiczną rolę odgrywała własność. Wysiłek komunistów skupił się na tym, aby siłą lub podstępem,...

Jedną z najważniejszych ról w wychowaniu człowieka odgrywa przekazywanie historii ojczystych dziejów. Nie tylko pozwalają one na poszerzenie naszej...

Odwiedzając Nowy York miałem nie raz okazję wjechać windą na sam dach World Trade Center. Roztaczał się stamtąd niesamowity widok: od północy na...

Jeśli w dzień policja zachowywała się obojętnie, a w nocy przystąpiła jednak do działania, to znaczy, że zmieniony został rozkaz. Z prof. Piotrem...

Pułapki państwa opiekuńczego Na pierwszy rzut oka tzw. państwo opiekuńcze i państwo totalitarne powinny się nawzajem wykluczać: pierwsze daje, a drugie zabiera, jedno się...

Nie wystarczy czytać Pismo Święte, trzeba jeszcze je rozumieć. A nie jest to takie proste, ponieważ język Pisma ma charakter w wielu wypadkach...

Gender a rozwój człowieka Człowiek nie jest maszyną, w której można włączać i wyłączać określone funkcje lub czynności w dowolnym miejscu i o dowolnej porze. Gdy podchodzimy...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, etykiem, kulturoznawcą,...

Tekst preambuły nowej konstytucji określa się mianem ugodowego. Ma on zadowolić zarówno ludzi wierzących, jak i niewierzących, ponieważ mowa jest i...

Jeden jest Kościół Chrystusowy Słuchacze Radia Maryja są wierni Bogu, Kościołowi i Ojczyźnie. Nie wolno ich lekceważyć. Trzeba wsłuchiwać się w ich głos − apelował ks. kard....

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Anna Ambroziak Po...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz wykładowcą w Wyższej Szkole...

Żyjemy w czasach, w których świadomość społeczna jest nieomal w całości zdominowana przez masowe media. O czym nie mówią media, tego nie ma lub to...

Zbliżająca się rocznica bitwy warszawskiej zwanej też cudem nad Wisłą - kiedy to Polska w zaledwie dwa lata po odzyskaniu niepodległości musiała...

Na wstępie chciałbym przeprosić czytelnika za te obce słowa, które pojawiły się nie dla magii, ale dlatego, że mają znaczenie prawie techniczne....

Mamy obowiązek zgłębiać nauczanie św. Jana Pawła II Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, etykiem, kulturoznawcą,...

Słyszymy dziś często, że w życiu politycznym liczy się przede wszystkim skuteczność, że miejsce dawnych partyjnych ideologów zająć muszą fachowcy i...

Dziennikarze TVN przekraczają kolejne granice – uniemożliwili ks. abp. Henrykowi Hoserowi uczestniczenie w debacie różańcowej, jaka miała się odbyć...

Globalizm to trend cywilizacyjny, którego celem jest utworzenie na naszym globie jednego społeczeństwa sterowanego przez jeden rząd. Wprawdzie w...

We wspomnieniach Mój ostatni oddech Luis Bunuel, jeden z bardziej znanych reżyserów filmowych, zwierza się, że w zachowaniu heretyka zawsze...

Przez cały okres komunizmu, a więc przez ponad pół wieku, funkcjonowała w Polsce cenzura. O ile cenzura w Rzymie dotyczyła spraw...

Jaki kanon lektur z języka polskiego? Czekamy na gruntowne działania MEN przywracające humanistyce należną rangę w życiu człowieka i Narodu. Słowo „kanon” pochodzi z greki, a jego...

Polskie wychowanie Podróżując po Polsce i świecie, mamy okazję poznawać nie tylko obce państwa i narody, miasta i dziewicze obszary, ale również polskie rodziny.

Wakacje to czas odpoczynku. Dla mieszkańców miast, którzy wybiorą się na wieś, jest to dodatkowo szansa na zwolnienie tempa życia, na swego rodzaju...

Nowa Lewica – wojna demonów Nie zrozumiemy walki toczonej w obrębie socjalizmu ani przez pryzmat konfliktu jednostek, ani przez pryzmat walki klas. Ponad tą walką toczy się...