Felietony-wywiady

Polska rosła i dojrzewała w kręgu cywilizacji łacińskiej, dlatego wspólnym dobrem narodu jest
prawda. Nie można tego zbagatelizować, ani też traktować jako banał, ponieważ tuż obok ciągle napiera na nas cywilizacja budowana na kłamstwie.

Prawda posiada wymiar moralny oraz intelektualny. W wymiarze moralnym oznacza prawdomówność, w wymiarze intelektualnym — szerzenie oświaty i rozwój nauk. Naszym dążeniem było wychowanie ludzi światłych i szczerych. Temu służyła szkoła, Kościół, organizacje młodzieżowe, liczne stowarzyszenia. Kłamstwo zawsze uchodziło za coś brzydkiego, czego należy się po prostu wstydzić, natomiast rozwój umysłowy, to była sprawa wręcz ambicjonalna, punkt honoru. Szczerość łączy ludzi: otwieramy się, poszerzamy kręgi przyjaciół, liczymy na siebie, możemy planować na dłuższą metę.

Ze szczerością przychodzi też zaufanie, uczciwość, rzetelność. W takim środowisku ludzkim, gdzie panuje szczerość, po prostu chce się żyć, i to nie tylko wtedy, gdy wszystkim się dobrze powodzi, ale również wówczas, gdy przychodzą chwile trudne w życiu osobistym i społecznym.

Gdybyśmy jako naród przez ostatnie dwa wieki nie szukali i nie liczyli na wzajemne zaufanie, mimo porażek i rozczarowań, musielibyśmy na zawsze pożegnać się z myślą o życiu godnym, czyli o odzyskaniu niepodległości. Bo przecież zabiegi wokół odzyskania niepodległości łączą się ze zbiorowym i dobrowolnym wysiłkiem. A jak może powstać zbiorowość ludzi wolnych bez wzajemnego zaufania? Jest to niemożliwe.

I właśnie wrogowie nasi, reprezentujący cywilizację budowaną na kłamstwie, cywilizację sięgającą pradawnych despotii orientalnych, dążyli wszelkimi sposobami do tego, abyśmy jako Polacy zarówno w sferze kontaktów osobistych, jak i w życiu państwowym, a także międzynarodowym, nie mieli do siebie zaufania, aby jeden drugiemu nie ufał, by jeden drugiego podejrzewał i aby nam nikt nie wierzył.

Zastosowano metodę znaną jeszcze w czasach starożytnych, a charakterystyczną dla tyranii: polegała ona na eliminowaniu wszystkiego, co zwykło wytwarzać poczucie własnej godności i wzajemnego zaufania.

Był więc zakaz zrzeszania się albo, jak zauważył przed dwoma tysiącami lat Arystoteles - tyran chciał wszystko o wszystkich wiedzieć. „Do tego celu - pisze - służą szpiedzy, jak w Syrakuzach, tak zwane donosicielki albo też «podsłuchiwacze», których wysyłał [tyran] Hieron, gdziekolwiek było jakieś spotkanie towarzyskie i zgromadzenie. Z obawy bowiem przed takimi ludźmi obywatele mniejszą wykazują odwagę do wypowiadania się otwarcie, a jeśli to czynią, niełatwo utrzymać to w tajemnicy".

Naród polski musiał pracować nad zdobywaniem wzajemnego zaufania w warunkach ekstremalnie trudnych jak zabory, wojny czy komunizm. Nie obeszło się bez głębokich nawet ran. Musimy jednak pamiętać, że odbudowa wzajemnego zaufania leży u podstaw tworzenia zdrowej wspólnoty narodowej, dlatego trzeba bacznie przyglądać się, co i kto ciągle stara się niszczyć nasze narodowe więzi. „Tyran - jak pisze dalej wspomniany już autor starożytny - ludzi pobudza do wzajemnego oczerniania i do starć: przyjaciół przeciw nieprzyjaciołom, lud przeciw możnym, a bogatych jednych przeciw drugim;... poddanych zuboża, aby zdobyć środki na utrzymanie straży, a nadto, by ludzie pochłonięci dzień w dzień zajęciami, nie mieli czasu na knowania [czyli nie mogli się zorganizować]...".

Przez ostatnie 50 lat doświadczaliśmy skutków ideologii niszczącej programowo wzajemne zaufanie i konfliktującej wszystkich ze wszystkimi, każdego z każdym, dokładnie według przedstawionej tu starożytnej receptury. Czy można się więc dziwić, że naród nie umie odnaleźć jedności i łatwiej niektórym zjednoczyć się wokół zła, niż wokół dobra? A jednak zaufanie do siebie musimy odzyskać, musimy na to znaleźć sposób, gdyż w rozdrobnieniu 40 milionów ma wartość tysiąca i każda zorganizowana mniejszość nas pokona...

Piotr Jaroszyński
"Rozmyślania o mojej ojczyźnie"

Listu prof. dr. hab. medycyny Stanisława Lufta skierowanego do przewodniczącego Episkopatu Polski JE ks. abp. Józefa Michalika nie można pozostawić...

Projekt zniesienia bezpłatnych studiów zgłoszony przez przewodniczącego Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich profesora Tadeusza Lutego...

Gdy pojęcie wojny wiążemy z bezpośrednią formą przemocy fizycznej z udziałem coraz bardziej wyrafinowanej broni, nie możemy zapominać o wojnie,...

Czasem zastanawiamy się, kto koordynuje w naszym kraju te media, które są tak bardzo antykatolickie i antypolskie? Przecież musi być jakaś...

Skarbem każdego kulturalnego narodu są blioteki. Księgi tam gromadzone pozwalają zarówno na prowadzenie specjalistycznych badań naukowych, jak i na...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury KUL, rozmawia Piotr Czartoryski-Sziler Rzecznik praw obywatelskich Janusz...

Zakończył się pierwszy akt tragikomedii konstytucyjnej. Trzeba przyznać, że był to akt wystawiony z wielką pompą, z udziałem świateł, kamer i...

Proces budowania w Polsce antycywilizacji opartej na antydekalogu powoli zbliża się do końca. Na przykazanie: „Nie klam!" państwo odpowiada:...

Nauka polska przed widmem zapaści

Pod względem organizacyjnym, jak i personalnym nauka Polska wciąż tkwi w dziedzictwie PRL, a w ciągu ostatnich 20 lat nakłady finansowe na nią...

Była wiosna. Spacerowałem aleją parkową ze swoim profesorem i mistrzem, należącym jeszcze do pokolenia wykształconego i wychowanego przed wojną....

Są trzy główne powody, dla których znaczenie słowa demokracja jest dziś tak zamazane. Pierwszy to ten, że słowo to ma nie tylko znaczenie...

Cyprian Kamil Norwid uznawany jest za jednego z największych, ale zarazem najoryginalniejszych polskich poetów. Nie oznacza to jednak, że cieszy się...

Pojęcie ETHOSU jest u swych greckich źródeł związane z obyczajowością (gr. ethos – obyczaj). Miało znaczenie przede wszystkim moralne, ale w...

Ostatnie wydarzenia w Polsce, wstrząsając podstawami naszej cywilizacji, zmuszają do formułowania zasadniczych pytań. Jednym z nich jest pytanie o...

Kapłani demokracji, czyli co to jest Trybunał Konstytucyjny

Współczesna demokracja to bardzo skomplikowany ustrój, który coraz mniej ma wspólnego z tym ustrojem, jaki wymyślili starożytni Grecy. Można by...

Pytąjąc o Polskę pytać musimy o jej elity: kim, skąd i po co są? Każdy naród potrzebuje elit, bo przecież nie wszyscy - czy to z braku warunków, czy...

Dworek – oaza polskości

Dworek w Żelazowej Woli to chyba najsłynniejszy polski dworek, znany i rozpoznawany nie tylko w naszym kraju, ale i na świecie. Dzieje się tak za...

Od kilku lat formalnie niepodległe nasze państwo obiera jakiś dziwny kurs - idzie w kierunku łamania podstawowych praw człowieka i narodów, a więc w...

Jest sprawą zdumiewającą, że różne próby odrodzenia polskiego patriotyzmu (którego brak szczególnie u młodego, ale i średniego pokolenia, tak mocno...

Jedną z najcudowniejszych dziedzin kultury zachodniej jest teatr. Łączy bowiem w sobie różne sztuki takie jak malarstwo, rzeźba, architektura,...

Rozmowy, które uczą

Rozmowy niedokończone należą od wielu lat do stałej ramówki Radia Maryja i Telewizji Trwam. Gdy w innych mediach dominują programy rozrywkowe, i to...

Święta Wielkanocne mają charakter świąt rodzinnych. Rzecz ciekawa, dawniej, gdy komunikacja nie była tak rozwinięta jak dziś, gdy nie było pociągów,...

Choć oba słowa - „kultura" i „cywilizacja" - wskazują na genezę łacińską, to tylko słowo „kultura" jest słowem oryginalnym, natomiast słowo...

Gender: ale dlaczego cywilizacja śmierci?

Gender jest cywilizacją śmierci. To nie ulega wątpliwości, ponieważ legalizuje i promuje różne formy odbierania życia lub uniemożliwienie jego...

Człowiekowi zawsze grozi to, że albo będzie potraktowany jak rzecz (gdy na przykład zostanie przewrócony i kopnięty, tak jakby był drewnianym...

Sumienie jest w życiu człowieka bezcennym kompasem, który pozwala odróżniać realne dobro od zła. Ale należy pamiętać, że sumienie jest pewnym...

Są miejsca na świecie, w których zima gwałtownie przechodzi w wiosnę - w ciągu kilku dni robi się całkiem zielono. Tak jest w Waszyngtonie, w...

Po roku 1989 najpierw lansowano hasło: „Wróć, komuno", a gdy komuniści rzeczywiście wrócili, pojawiło się nowe hasło: „Wracajmy do Europy". Rzecz...

Życie moralne człowieka obfituje w szereg sytuacji nie tylko trudnych, ale i subtelnych. Trzeba umiejętnie odróżniać, co jest czym. Nie można być...

O znaczeniu wpisania Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie na listę zabytków z prof. Piotrem Jaroszyńskim rozmawia Piotr Czartoryski-Sziler Pałac...