Felietony-wywiady

WITAM PAŃSTWA NA MOJEJ STRONIE AUTORSKIEJ

PIOTR JAROSZYŃSKI

"Sic vive cum hominibus, tamquam deus videat; sic loquere cum deo, tamquam homines audiat" Seneka



prof. dr hab. Piotr Jaroszyński (fot. Tv Trwam)prof. dr hab. Piotr Jaroszyński (fot. Tv Trwam)Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską, a tym samym obronić suwerenność, bo przecież suwerenność jest oparta przede wszystkim na poczuciu wspólnoty kulturowej, na której czele stoi język
 – mówił w środowych „Aktualnościach dnia” na antenie Radia Maryja prof. Piotr Jaroszyński, kierownik Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL.

 

W czwartek 22 kwietnia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim rozpoczyna się sympozjum „Odkłamać słowo – spór o miejsce retoryki w kulturze”. Współorganizatorem jest m.in. Wyższa Szkoła Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu.

– Retoryka pojęta oczywiście klasycznie – bo to jest dzieło starożytnych Greków – przez wieki zajmowała bardzo wysoką pozycję, jeśli chodzi o edukację, zwłaszcza w zakresie tzw. sztuk wyzwolonych, czyli tych umiejętności, jakie powinien posiadać człowiek wolny. Do takich umiejętności należy kultura słowa – mówił gość Radia Maryja.

Kierownik Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL wyjaśnił, że według greckiej etymologii tym właśnie jest retoryka. Podkreślił, że jest to nie tylko zdolność poprawnego i pięknego wypowiadania się, ale też wypowiadania się na najwyższym poziomie w zakresie całej kultury.

– Cała kultura ludzka jest kulturą słowa. Czy to będzie nauka, czy to będzie teologia, czy to będzie etyka – tam wszędzie pojawia się słowo – zaznaczył prof. Piotr Jaroszyński.

Wskazał też na problemy, z jakimi boryka się kultura słowa w Polsce.

– Główny problem polega na tym, że my, jako naród, osiągnęliśmy najwyższy poziom kultury słowa jako słowa polskiego, a z drugiej strony, ze względu na ingerencje naszych wrogów – czy to w okresie zaborów, czy w okresie okupacji, czy również w okresie komunizmu, jak i dzisiejszego postkomunizmu – mamy do czynienia z jakimś przedziwnym działaniem przeciwko wysokiej kulturze słowa polskiego. Czyli mamy mówić, nic nie mówić albo mówić byle jak. To w końcu rzutuje na kulturę, czyli na to, kim człowiek się staje. Człowiek staje się byle jaki – zwrócił uwagę gość filozof.

Stąd też pojawia się potrzeba powrotu retoryki do programu nauczania, najlepiej na poziomie edukacji średniej lub początku studiów.

– Bez niej mamy do czynienia z sytuacją, że niektórzy ludzie zajmują wysokie stanowiska w strukturze społecznej, a mają problemy z mówieniem. To jest szalenie przykre w obliczu tego, o czym mówiłem – mówił Kierownik Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL.

Gość „Aktualności dnia” wyjaśnił też, co oznacza tytuł sympozjum „Odkłamać słowo”.

– To jest pewien skrót myślowy, bo kłamstwo jest mówieniem, przekazywaniem nieprawdy pod pozorem prawdy. Mamy do czynienia z sytuacją, że nasza znajomość na temat słowa – zwłaszcza słowa polskiego – była i jest systemowo zakłamywana. Nie zdajemy sobie nawet sprawy z tego, jak nasz język jest językiem zdegradowanym. Dlatego trzeba odkłamać, czyli pokazać prawdę o języku polskim i słowie polskim we wszystkich obszarach, w jakich ten język funkcjonuje w taki sposób, żeby człowiek chciał mówić po polsku. Mówić poprawnie, mówić pięknie, mówić adekwatnie do odbiorcy – tłumaczył prof. Piotr Jaroszyński.

Jednak podstawowy cel „odkłamania słowa” ma głębszy wymiar – wymiar antropologiczny.

– Tu chodzi o odzyskanie kultury słowa jako czegoś, co stanowi specyfikę człowieka jako bytu, bo przecież zwierzęta nie mówią. Pies szczeka, kot miałczy, a człowiek ma mówić. Gdzie mamy się uczyć tej mowy? Gdzie mamy się uczyć mowy Sienkiewicza, mowy Mickiewicza, Norwida, Krasińskiego, Żeromskiego? Przecież tej mowy nigdzie nie ma. Są tylko monosylaby, SMS-y, jakieś skróty i wulgaryzmy. To ma być język polski? To jest nie do przyjęcia – podkreślał filozof.

Dlatego też konieczne jest odzyskanie kultury słowa dla przyszłych pokoleń.

– Bez odzyskania mowy polskiej na najwyższym poziomie bardzo trudno będzie odzyskać kulturę polską, a tym samym obronić suwerenność, bo przecież suwerenność jest oparta przede wszystkim na poczuciu wspólnoty kulturowej, na której czele stoi język – zwrócił uwagę Kierownik Katedry Filozofii Kultury i Podstaw Retoryki KUL.

Sympozjum „Odkłamać słowo – spór o miejsce retoryki w kulturze” odbędzie się w formie zdalnej.

Całość rozmowy jest dostępna [tutaj:]

Źródło: [TYLKO U NAS] PROF. P. JAROSZYŃSKI: BEZ ODZYSKANIA MOWY POLSKIEJ NA NAJWYŻSZYM POZIOMIE BARDZO TRUDNO BĘDZIE ODZYSKAĆ KULTURĘ POLSKĄ

Minęła dwieście szósta rocznica uchwalenia wiekopomnej Konstytucji 3 Maja. Choć w naszej tradycji prawniczej konstytucjami od połowy XVI wieku zwano...

Na świat przychodzimy w rodzinie, na niewielkim skrawku ziemi. Początkowo nasz świat to rodzice i dziecięcy pokój. Później z wolna ten świat...

Miasto to nie tylko domy, to również ulice i place. W stosunku do liczby mieszkańców dzisiejsze miasta są zbyt ciasne. Ludzie mijają się w tłoku i w...

To nie jest jeden naród, który się podzielił, tylko to są obcy... - Andrzej Kumor rozmawia z prof. Piotrem Jaroszyńskim

Profesor dr hab. Piotr Jaroszyński jest jednym z najbardziej aktywnych polskich naukowców podtrzymujących świadomość narodową wśród Polonii....

Nasze wyobrażenie o emigracji jest dość powierzchowne, a nierzadko mylne. Przede wszystkim emigracja polska w XX wieku była tak różnorodna, że nie...

W roku Wielkiego Jubileuszu Rzym stał się centrum niezliczonych pielgrzymek z całego świata. Chyba w żadnym innym miejscu przeszłość tak mocno nie...

W cywilizacji łacińskiej prawo do własności prywatnej traktowane było jako rozumne dopełnienie prawa naturalnego (Tomasz z Akwinu, S.Th., II—II, 66,...

Choć każdy człowiek posiada szereg różnorodnych zdolności, dzięki którym opanować może - przynajmniej w podstawowym wymiarze - sztukę czytania,...

Dyskusja i dialog, to podstawowe formy słownego kontaktu między ludźmi. Odpowiednikiem łacińskiego słowa discussio (disquasso) jest polskie...

Wigilia niesie nadzieję dla wszystkich

Wigilię spędzamy zazwyczaj w gronie rodzinnym, wśród najbliższych. Ale nasze wyobrażenie o Wigilii jest znacznie bogatsze niż ta konkretna Wigilia w...

Techniki przekazywania informacji w prasie, radiu i telewizji są dziś tak udoskonalone, że odbiorcom pozostawiają niewiele miejsca na osobiste...

Wolność słowa to nasze prawo

Gdy mowa jest o wolności słowa, nie wystarczy stwierdzić, że każdy człowiek ma prawo do wyrażania swojej opinii. To za mało i niezbyt precyzyjnie....

Stefan Wyszyński. Różańcowe tajemnice Narodu

Stefan Kardynał Wyszyński, zwracając się w tysiącach swoich homilii do narodu i wiernych, miał oczy, serce i umysł utkwione w dwa punkty: w Boga i w...

Wyrok w sprawie zdjęcia krzyża ze ściany w jednej ze szkół włoskich zdziwił i oburzył wiele środowisk nie tylko we Włoszech, ale także w całej...

Z prof. dr. hab. Piotrem Jaroszyńskim rozmawia dr Imelda Chłodna Jest Pan wykładowcą w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu oraz...

Gender w natarciu

Znana wieloletnia promotorka gender zostanie nowym pełnomocnikiem rządu do spraw równego traktowania. Małgorzata Fuszara zastąpi na tym stanowisku...

Radio Maryja dla świata

To wcale nie przesada. Gdyby Radio Maryja było tylko stacją lokalną, a nawet tylko krajową, to nigdy nie spotkałoby się z taką lawiną krytyki i...

Jaki kanon lektur z języka polskiego?

Czekamy na gruntowne działania MEN przywracające humanistyce należną rangę w życiu człowieka i Narodu. Słowo „kanon” pochodzi z greki, a jego...

Do wyników ostatnich wyborów parlamentarnych należy podchodzić ostrożnie, choć niewątpliwie mają one olbrzymie znaczenie. Przełamane zostało...

Jedną z podstawowych dziedzin umożliwiających rozpoznawanie nastrojów i opinii społecznych jest statystyka. Jako sztuka była ona znana w odległej...

Gender: feminizm to marksizm

Jeżeli sięgniemy po dzieła klasyków marksizmu, jak choćby samego Marksa czy jego najbliższego współpracownika Engelsa, to ze zdumieniem odkryjemy,...

Jadąc przez Polskę w dniu Święta Niepodległości, można było zaobserwować, jak coraz bardziej polaryzują się środowiska, miejscowości, regiony. Są...

Socjotechnika jest umiejętnością naukowego sterowania społeczeństwem. Oddaje ona szczególne usługi w państwach demokratycznych, w których zewnętrzny...

Ostatnie wydarzenia w Polsce, wstrząsając podstawami naszej cywilizacji, zmuszają do formułowania zasadniczych pytań. Jednym z nich jest pytanie o...

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, rozmawia Piotr...

W publicystyce spotkać można zarzut skierowany pod adresem Polaków, że za fatalny stan gospodarki odpowiedzialny jest katolicyzm, który bardziej...

Piętno totalitaryzmu ukrytego

Z prof. Piotrem Jaroszyńskim, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, głównym organizatorem IX...

Przeszłości nie da się już zmienić, teraźniejszość właśnie się dokonuje, ale przyszłość jest niepewna. Różnie może się zdarzyć, wydarzenia mogą...

Mało jest pojęć, które byłyby dziś bardziej nadużywane niż pojęcie demokracji. W gazetach, w radiu, w telewizji, nawet w szkole, co drugie słowo to...

Zofia Kossak

Zofia Kossak jest autorką ok. 40 książek, które zostały przetłumaczone na ponad 20 języków świata, wydane w 26 krajach, w wielomilionowym nakładzie.