Felietony-wywiady

Ojciec Jacek Woroniecki (1878-1949), dominikanin, należał nie tylko do starego rodu książęcego, ale nade wszystko reprezentował szczytne tradycje polskiej arystokracji ducha. Obok dzieł obszernych, wielotomowych, takich jak choćby Katolicka etyka wychowawcza, pozostawił po sobie mnóstwo prac drobnych, ale zawierających niezwykle trafne i głębokie przemyślenia, aktualne po dziś dzień.

We wznowionym niedawno zbiorku pt. U podstaw kultury katolickiej (IEN, Lublin 2002) znajduje się bardzo interesujący artykuł O ton akcji katolickiej (z roku 1922). Dotyczy postawy katolików w działalności społecznej i politycznej. Z jednej bowiem strony i dziś widzimy, jak trudno o skuteczność działania, z drugiej zaś słyszymy zachętę, aby po prostu naśladować przeciwników, nie przebierając w środkach - wtedy będziemy skuteczni.

A tymczasem Ojciec Jacek Woroniecki przypomina słowa św. Jana Chryzostoma: „Aby zwyciężyć wilki, musimy zostać jagniętami - gdy zechcemy być wilkami, to tamte, wilki tego świata, zawsze nas zjedzą." (s. 131n) Jakże inteligentne spostrzeżenie! Chodzi o to, że wilki tego świata działają nie bacząc na ograniczenia moralne, bo mają wypalone bądź zagłuszone sumienie. Wilki tego świata nie przebierają w środkach, bezwzględnie realizują swoje cele. Dla nich liczy się tylko skuteczność. Ta skuteczność budzić musi zdumienie, a nawet podziw, tak jak zachwyca widok lecącej eskadry samolotów odrzutowych. A przecież dla tych, którzy padną ofiarą ataku, nie ma podziwu, jest tylko strach, zniszczenie i śmierć.

Jak wobec tego przeciwstawiać się wilkom? Czy zamienić się w wilki i toczyć z nimi bój jak równy z równym? Niestety, to niemożliwe. Ojciec Woroniecki zauważa ciekawą rzecz. Pisze: „Oto, jeśli nawet w walce ze światem pod wpływem roznamiętnienia, chwycimy się tego lub owego wilczego środka, to jednak na użycie ich wszystkich sumienie chrześcijańskie nam nie pozwoli; zawsze będzie nas ono krępować w używaniu wilczych metod i w walce z prawdziwymi wilkami, których nic nie krępuje, zawsze ulegniemy." Na tym polega cała tajemnica: wilki stosując wszelkie wilcze metody są lepiej uzbrojone od tych, którzy sięgają po niektóre tylko z wilczych metod i to od czasu do czasu, najczęściej pod wpływem braku opanowania. Rozum, a zwłaszcza sumienie powstrzymują przed stosowaniem niemoralnych środków. I dlatego koniec końców katolik, który chce być po trosze wilkiem, musi przegrać z prawdziwym wilkiem, a ponadto wygląda tragicznie lub przynajmniej tragikomicznie. Dlatego nie warto naśladować przeciwników, jeśli stosują środki niemoralne. One nie doprowadzają do celu, a tylko ośmieszą i zawstydzą podrobionego wilka.

Co to w takim razie znaczy „być jagniętami"? Chodzi tu o prawdziwą moc wewnętrzną, moc ducha, która nie musi objawiać swej siły na zewnątrz pod postacią kłów i pazurów, która tym bardziej nie musi uciekać się do niemoralnych metod. Ta moc ducha - wyjaśnia Ojciec Jacek Woroniecki - przybiera postać miłości chrześcijańskiej, która nie ma nic wspólnego z czymś ckliwym, słabym, anemicznym i słodko-łzawym, z czymś co paraliżuje działanie. Przeciwnie, miłość chrześcijańska, jest wewnętrzną, nadprzyrodzoną mocą ducha, która potrafi prowadzić do celu, mimo trudności i przeszkód. Wśród wielu cech tej miłości wyróżniają się dwie, pierwsza to życzliwość, druga to radość i pogoda. Okazuje się, że szczera życzliwość potrafi skruszyć bariery wrogości wśród przeciwników, tworzy atmosferę, która ułatwia osiągnięcie celu mimo wrażenia beznadziejności położenia. Konsekwentna i szczera życzliwość ma w sobie coś promiennego i jest czymś wyższym niż odruchowa nienawiść, która nawet w dobrej wierze zamyka drogę skutecznego działania.

Gdy chodzi zaś o drugą cechę, to warto i dziś pamiętać słowa Ojca Jacka: „Zły humor, narzekanie, zniechęcenie, pesymizm są to rzeczy, które w żaden sposób z katolicyzmem nie dadzą się pogodzić; na dnie ich tkwi zawsze brak ufności w Opatrzność Bożą i podrażniona miłość własna." A zatem ludzie, którzy ciągle narzekają i są niezadowoleni, zwłaszcza ci, którzy podjęli się jakiegoś działania, tak naprawdę są pozbawionymi ufności egoistami, to zaś niewiele ma wspólnego z kulturą prawdziwie chrześcijańską.

Jagnięta mogą czerpać ze skarbca niewyczerpanej miłości, wilki - tylko z nienawiści. Choć te ostatnie osiągają wiele spektakularnych sukcesów, to jest to droga donikąd. Dlatego lepiej im nie zazdrościć, a na pewno ich nie naśladować.

Piotr Jaroszyński
"Nie tracić nadziei!"

Tyś nas zrobił Polakami Czytając Trylogię Sienkiewicza, natrafiamy na sformułowania, które dzisiaj z pewnością zostałyby poddane cenzurze politycznej poprawności. Dziś...

We współczesnym świecie zachodnim obserwujemy działania, których celem jest rozbicie rodziny i osłabienie więzi narodowych. Następuje swoista...

Prof. Piotr Jaroszyński: Jak przetrwać w sytuacji anomii struktur państwowych. O realnych zagrożeniach wynikających m.in. z destrukcyjnych działań...

Tworzenie się narodu Zbliża się setna rocznica odzyskania przez Polskę Niepodległości. Jednym z najciekawszych fenomenów związanych z wydarzeniami roku 1918 było...

138 lat temu w nocy z 22 na 23 stycznia wybuchło powstanie styczniowe. Rozpaliło wielkie nadzieje narodów żyjących pod zaborami na ziemiach I...

Gender: feminizm to marksizm Jeżeli sięgniemy po dzieła klasyków marksizmu, jak choćby samego Marksa czy jego najbliższego współpracownika Engelsa, to ze zdumieniem odkryjemy,...

Domowe kształcenie W Stanach Zjednoczonych i Kanadzie coraz szersze kręgi zatacza tzw. «home schooling», czyli kształcenie w domu. Rodzice nie posyłają dziecka do...

Opowiadano kiedyś historię św. Moniki, chrześcijanki z IV w. mieszkającej w Afryce Północnej. Bolała ona bardzo nad tym, że syn jej błądził, że nie...

Są trzy główne powody, dla których znaczenie słowa demokracja jest dziś tak zamazane. Pierwszy to ten, że słowo to ma nie tylko znaczenie...

Z profesorem Piotrem Jaroszyńskim, filozofem, kierownikiem Katedry Filozofii Kultury na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim oraz członkiem Rady...

W 1990 roku ojciec prof. Mieczysław Krąpiec napisał niewielką książeczkę pt. Suwerenność – czyja? (Łódź). Był to czas przemian, gdy dla wielu upadek...

Spędzać czas bez mediów Urlop, zwłaszcza letni na łonie natury, to okazja, żeby odpocząć od mediów. Jeżeli więc w ciągu roku przed pójściem do pracy słuchamy radia, w ciągu...

Dżdżysta i wietrzna jesień coraz bardziej przesłania wspomnienia z wakacji. Miliony polskich dzieci większość dni spędza teraz nie nad morzem czy...

Na świat przychodzimy w rodzinie, na niewielkim skrawku ziemi. Początkowo nasz świat to rodzice i dziecięcy pokój. Później z wolna ten świat...

Maria Rodziewiczówna: Pani z Kresów Gdy w wieku zaledwie 22 lat Maria Rodziewczówna, urodzona w rok po upadku powstania styczniowego, napisała powieść «Straszny dziadunio», by wkrótce...

Bilans stanu wojennego Stan wojenny miał miejsce ćwierć wieku temu. W międzyczasie Polska zrzuciła jarzmo komunizmu, i, jak to często słyszymy, odzyskała wolność; więc...

Kiedy zastanawiamy się nad tym, co jest jakby krwią naszego Narodu, a więc czymś, co pozwala wszystkim Polakom, dawniej i dziś, siebie nawzajem...

Gender: w stronę nienawiści Teza Malthusa, że gdy populacja wzrasta w postępie geometrycznym, to żywność tylko w postępie arytmetycznym, co w konsekwencji doprowadzić ma do...

Sejm został rozwiązany, czekają nas wybory. Ale przed wyborami jest jeszcze kampania wyborcza. Partie czy właściwie komitety wyborcze na różne...

Jedną z podstawowych dziedzin umożliwiających rozpoznawanie nastrojów i opinii społecznych jest statystyka. Jako sztuka była ona znana w odległej...

Cywilizacje a multikulturalizm Kolejne sympozjum z cyklu "Przyszłość cywilizacji Zachodu" poświęcone będzie problemowi multikulturalizmu. Multikulturalizm, czyli wielokulturowość,...

Polonijna parafia Jednym z niezwykłych fenomenów w skali światowej są parafie polonijne. Skupiają w sobie bowiem nie tylko życie religijne, ale też społeczne i...

Od kilku lat formalnie niepodległe nasze państwo obiera jakiś dziwny kurs - idzie w kierunku łamania podstawowych praw człowieka i narodów, a więc w...

Dostrzegając dziś negatywne skutki panującej w Polsce po wojnie ideologii (czy to na polu ekonomicznym, czy politycznym), nawet nie zdajemy sobie...

Kresy pełne Polski Podróż na Kresy zawsze Polaka ubogaca. Mimo że niektóre tereny traciliśmy bezpowrotnie już od pierwszego rozbioru, to jednak wszędzie znajdziemy...

W roku Wielkiego Jubileuszu Rzym stał się centrum niezliczonych pielgrzymek z całego świata. Chyba w żadnym innym miejscu przeszłość tak mocno nie...

Teofil Lenartowicz: mistrz stylu prostego Luty jest miesiącem pamięci o Teofilu Lenartowiczu. Urodził się bowiem (27) i zmarł (3) w lutym, miejscem jego urodzenia była Warszawa, a śmierci –...

Nowa Lewica – pokonać Kościół Wariant sowiecki komunizmu nie sprawdził się, ale czy to znaczy, że wiara w komunizm w ogóle znikła? Nie. Ta wiara przetrwała, tyle że na Zachodzie...

Mija kolejna, pięćdziesiąta ósma rocznica zbrojnej napaści Związku Sowieckiego na Polskę. Nasze młode państwo po zaledwie dwudziestu jeden latach...

Siła słowa Juliusza Słowackiego Rozbiory Polski to był rozbój w biały dzień. Podcinał wiarę w jedność europejskiego etosu, który z jednej strony korzeniami sięgał greckiej...