Strona główna
Być Polakiem i chrześcijaninem w świecie - wykład Być Polakiem i chrześcijaninem w świecie - wykład

Być Polakiem i chrześcijaninem w świecie - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: “Być Polakiem i chrześcijaninem w...

Wokół przewrotu majowego Wokół przewrotu majowego

Wokół przewrotu majowego

Przed spotkaniem z prezydentem RPSpory o interpretację przewrotu majowego (1926) ciągną się już od...

Nowa Lewica – wojna demonów Nowa Lewica – wojna demonów

Nowa Lewica – wojna demonów

Nie zrozumiemy walki toczonej w obrębie socjalizmu ani przez pryzmat konfliktu jednostek, ani...

Między Wschodem a Zachodem - Józef Konrad Korzeniowski Między Wschodem a Zachodem - Józef Konrad Korzeniowski

Między Wschodem a Zachodem - Józef Konrad Korzeniowski

Niepodobna przypuścić, by państwo tak silne i z takimi tradycjami, jak Rosja, mogło tolerować w...

Współczesne zagrożenia dla religii - wykład Współczesne zagrożenia dla religii - wykład

Współczesne zagrożenia dla religii - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: “Współczesne zagrożenia dla religii”...

Święty Zygmunt Feliński Święty Zygmunt Feliński

Święty Zygmunt Feliński

Zygmunt Szczęsny FelińskiPostać Prymasa Polski świętego Zygmunta Szczęsnego Felińskiego jest...

Konstytucja 3 Maja: Równać w górę! Konstytucja 3 Maja: Równać w górę!

Konstytucja 3 Maja: Równać w górę!

Konstytucja 3 Maja 1791 roku Zamek Królewski w Warszawie (Wikipedia)Druga połowa XVIII wieku to...

Polska wiosna Polska wiosna

Polska wiosna

Są miejsca na świecie, w których zima gwałtownie przechodzi w wiosnę - w ciągu kilku dni robi się...

Co to znaczy być Polakiem? - wykład Co to znaczy być Polakiem? - wykład

Co to znaczy być Polakiem? - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: “Co to znaczy być Polakiem?” został...

Gdy nie ma łąk... Gdy nie ma łąk...

Gdy nie ma łąk...

Gdy czytamy publikacje z zakresu ochrony przyrody, spotkać możemy ciekawą diagnozę dotyczącą...

Niemiecka wina - Józef Konrad Korzeniowski Niemiecka wina - Józef Konrad Korzeniowski

Niemiecka wina - Józef Konrad Korzeniowski

Joseph Conrad (Wikipedia)Pangermanizm nie jest bynajmniej mglistym oparem i Niemcy w żadnym...

Sens ofiary Chrystusa Sens ofiary Chrystusa

Sens ofiary Chrystusa

W Wielkim Tygodniu nasza uwaga skierowana jest na najważniejsze wydarzenie w dziejach ludzkości,...

Rosyjski nihilizm Rosyjski nihilizm

Rosyjski nihilizm

Wydarzenia jakie mają miejsce na Ukrainie, napadniętej przez Rosję, budzą nieustanne, a nawet...

 Tożsamość młodego chrześcijanina i Polaka na emigracji - wykład Tożsamość młodego chrześcijanina i Polaka na emigracji - wykład

Tożsamość młodego chrześcijanina i Polaka na emigracji - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: “Tożsamość młodego chrześcijanina i...

Ojciec Woroniecki o wojnie Ojciec Woroniecki o wojnie

Ojciec Woroniecki o wojnie

W ramach wojny, każdej wojny, toczy się nie tylko walka militarna, ale również ekonomiczna...

Więzień pałacu Więzień pałacu

Więzień pałacu

Ostatnio cofnęliśmy się w przeszłość prawie 2500 tys. lat...

Perykles i wojna Perykles i wojna

Perykles i wojna

Czasy są wyjątkowo trudne. Bliska nam część świata znalazła się w stanie wojny...

Jak odzyskać jedność Narodu? - wykład Jak odzyskać jedność Narodu? - wykład

Jak odzyskać jedność Narodu? - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: "Jak odzyskać jedność Narodu?" został...

Edukacja - dokąd zmierza? - wykład Edukacja - dokąd zmierza? - wykład

Edukacja - dokąd zmierza? - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany "Edukacja - dokąd zmierza?" został...

Liberalizm jest totalitaryzmem - wykład Liberalizm jest totalitaryzmem - wykład

Liberalizm jest totalitaryzmem - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: "Liberalizm jest totalitaryzmem" został...

Moskwa: mrzonki o bezkresnym panowaniu Moskwa: mrzonki o bezkresnym panowaniu

Moskwa: mrzonki o bezkresnym panowaniu

Próbując zrozumieć sytuację w jakiej znajduje się Polska, Europa i Świat, warto sięgać do myśli...

Globalizm - zagrożeniem dla chrześcijaństwa, suwerenności narodów i praw człowieka - wykład Globalizm - zagrożeniem dla chrześcijaństwa, suwerenności narodów i praw człowieka - wykład

Globalizm - zagrożeniem dla chrześcijaństwa, suwerenności narodów i praw człowieka - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: "Globalizm - Zagrożeniem Dla...

Mickiewicz o Moskwie Mickiewicz o Moskwie

Mickiewicz o Moskwie

Kryzys jaki dotyka Europę, Polskę i świat ma, jak najbardziej, wyraz materialny...

"Na skrzydłach Norwida"

Cieszę się, że zainteresowanie twórczością Cypriana Kamila Norwida jest tak żywe. Trzeba tylko...

Norwid - potęga języka Norwid - potęga języka

Norwid - potęga języka

Ostanio mówiliśmy o Norwidzie dając przykłady jego twórczości. Warto też pamiętać o zasadzie...

W krainie łososi, jesiotrów i fok W krainie łososi, jesiotrów i fok

W krainie łososi, jesiotrów i fok

Rzeka Fraser bierze początek w Górach Skalistych i tocząc swe wody przez obszar...

Rosyjski Rosyjski

Rosyjski "Sfinks"

Dzieje tragicznego nierzadko sąsiedztwa Polski z Rosją stanowiły przedmiot wielu badań, analiz,...

Rosja bez sumienia - Joseph Conrad Korzeniowski Rosja bez sumienia - Joseph Conrad Korzeniowski

Rosja bez sumienia - Joseph Conrad Korzeniowski

Joseph Conrad (Wikipedia)W końcu osiemnastego wieku, kiedy rozbiór Polski stał się faktem...

Kształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykład Kształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykład

Kształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany "Kształcenie klasyczne ciągle aktualne"...

UE a Prusy - Henryk Sienkiewicz UE a Prusy - Henryk Sienkiewicz

UE a Prusy - Henryk Sienkiewicz

W ogóle w Prusach mało jest miejsca na ideały. Biorąc rzecz najbezstronniej, ze stanowiska czysto...

  • Być Polakiem i chrześcijaninem w świecie - wykładByć Polakiem i chrześcijaninem w świecie - wykład

    Być Polakiem i chrześcijaninem w świecie - wykład

  • Wokół przewrotu majowegoWokół przewrotu majowego

    Wokół przewrotu majowego

  • Nowa Lewica – wojna demonówNowa Lewica – wojna demonów

    Nowa Lewica – wojna demonów

  • Między Wschodem a Zachodem - Józef Konrad KorzeniowskiMiędzy Wschodem a Zachodem - Józef Konrad Korzeniowski

    Między Wschodem a Zachodem - Józef Konrad Korzeniowski

  • Współczesne zagrożenia dla religii - wykładWspółczesne zagrożenia dla religii - wykład

    Współczesne zagrożenia dla religii - wykład

  • Święty Zygmunt FelińskiŚwięty Zygmunt Feliński

    Święty Zygmunt Feliński

  • Konstytucja 3 Maja: Równać w górę!Konstytucja 3 Maja: Równać w górę!

    Konstytucja 3 Maja: Równać w górę!

  • Polska wiosnaPolska wiosna

    Polska wiosna

  • Co to znaczy być Polakiem? - wykładCo to znaczy być Polakiem? - wykład

    Co to znaczy być Polakiem? - wykład

  • Gdy nie ma łąk...Gdy nie ma łąk...

    Gdy nie ma łąk...

  • Niemiecka wina - Józef Konrad KorzeniowskiNiemiecka wina - Józef Konrad Korzeniowski

    Niemiecka wina - Józef Konrad Korzeniowski

  • Sens ofiary ChrystusaSens ofiary Chrystusa

    Sens ofiary Chrystusa

  • Rosyjski nihilizmRosyjski nihilizm

    Rosyjski nihilizm

  •  Tożsamość młodego chrześcijanina i Polaka na emigracji - wykład Tożsamość młodego chrześcijanina i Polaka na emigracji - wykład

    Tożsamość młodego chrześcijanina i Polaka na emigracji - wykład

  • Ojciec Woroniecki o wojnieOjciec Woroniecki o wojnie

    Ojciec Woroniecki o wojnie

  • Więzień pałacuWięzień pałacu

    Więzień pałacu

  • Perykles i wojnaPerykles i wojna

    Perykles i wojna

  • Jak odzyskać jedność Narodu? - wykładJak odzyskać jedność Narodu? - wykład

    Jak odzyskać jedność Narodu? - wykład

  • Edukacja - dokąd zmierza? - wykładEdukacja - dokąd zmierza? - wykład

    Edukacja - dokąd zmierza? - wykład

  • Liberalizm jest totalitaryzmem - wykładLiberalizm jest totalitaryzmem - wykład

    Liberalizm jest totalitaryzmem - wykład

  • Moskwa: mrzonki o bezkresnym panowaniuMoskwa: mrzonki o bezkresnym panowaniu

    Moskwa: mrzonki o bezkresnym panowaniu

  • Globalizm - zagrożeniem dla chrześcijaństwa, suwerenności narodów i praw człowieka - wykładGlobalizm - zagrożeniem dla chrześcijaństwa, suwerenności narodów i praw człowieka - wykład

    Globalizm - zagrożeniem dla chrześcijaństwa, suwerenności narodów i praw człowieka - wykład

  • Mickiewicz o MoskwieMickiewicz o Moskwie

    Mickiewicz o Moskwie

  • "Na skrzydłach Norwida"

  • Norwid - potęga językaNorwid - potęga języka

    Norwid - potęga języka

  • W krainie łososi, jesiotrów i fokW krainie łososi, jesiotrów i fok

    W krainie łososi, jesiotrów i fok

  • Rosyjski Rosyjski

    Rosyjski "Sfinks"

  • Rosja bez sumienia - Joseph Conrad KorzeniowskiRosja bez sumienia - Joseph Conrad Korzeniowski

    Rosja bez sumienia - Joseph Conrad Korzeniowski

  • Kształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykładKształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykład

    Kształcenie klasyczne ciągle aktualne - wykład

  • UE a Prusy - Henryk SienkiewiczUE a Prusy - Henryk Sienkiewicz

    UE a Prusy - Henryk Sienkiewicz


W publicystyce spotkać można zarzut skierowany pod adresem Polaków, że za fatalny stan gospodarki odpowiedzialny jest katolicyzm, który bardziej troszcząc się o życie przyszłe, odwraca uwagę od spraw doczesnych, do których należy właśnie gospodarka. Stąd też sugestia, że gdyby Polska dawniej obrała drogę reformacji, to dziś opływałaby we wszelkie dobra. Pomijając fakt, że tego typu dobre rady są bardzo powierzchowne, wiadomo, iż głównym ich celem jest odwrócenie uwagi od zła, do którego w wielu dziedzinach życia, w tym również gospodarczego, przyczynił się komunizm - ustrój oraz sprawujące urzędy określone osoby. Polska jako kraj katolicki dokonała przed wojną niezwykłego skoku, ale właśnie dlatego, że była suwerenna. Podobnie po wojnie naród tryskał przez pierwsze lata niezwykłą energią, nim została ona perfidnie stłumiona przez zaborców.

Jeżeli więc dziś stoimy przed niezwykłą szansą urzeczywistnienia naszej suwerenności, to należy spojrzeć bardziej szeroko na kwestie dotyczące gospodarki, a więc na jej miejsce w życiu społecznym i osobistym. Podstawowe pytanie, jakie się nasuwa, brzmi: „Czym jest działalność gospodarcza z punktu widzenia chrześcijańskiego?" Dziś ścierają się dwa poglądy. Pierwszy wylansowany został przez Maxa Webera, który w swej pracy Etyka protestancka a duch kapitalizmu (Lublin 1994, tłum. J. Miziński) stara się udowodnić, że kapitalizm jest tworem chrześcijaństwa zreformowanego. Weber, mówiąc o kapitalizmie, dość ostro rozgranicza samą, najczęściej irracjonalną, chęć bogacenia się, która cechowała ludzi wszelkich stanów i w najrozmaitszych cywilizacjach, od dążenia do zysku w sposób trwały, racjonalny i bezwzględny (s. 4-5), gdzie działalności przyświeca następująca maksyma głoszona przez Franklina: „Z bydła robi się łój, a z ludzi pieniądze". Według Webera taki bezwzględny kapitalizm jest tworem protestantyzmu, a więc ma swoje uzasadnienie religijne, ba, wręcz zastępuje religię: praca staje się religią (Beruf - powołanie), a firma - Kościołem. Bogactwo jest znakiem Bożej łaski, ubóstwo - Bożego potępienia. Dopiero z biegiem czasu tzw. kapitalizm zlaicyzował się, czyli oderwał od korzeni religijnych, tak że dziś niewielu zsekularyzowanych kapitalistów zdaje sobie sprawę, jak bardzo ich postawa życiowa, religijnie indyferentna, wzięła się jednak z religii.

Ten protestancki stosunek do pracy, do bogacenia się, do bezwzględności wydawał się niemoralny z punktu widzenia katolickiego. Jednak głównym, bo walczącym przeciwnikiem kapitalizmu, stał się socjalizm, który też przywłaszczył sobie prawo do krytyki kapitalizmu.

Kościół katolicki znalazł się więc między Scyllą i Charybdą: krytykując kapitalizm, posądzony był o socjalizm, a krytykując socjalizm, posądzony był o lekceważenie losu najuboższych i wyzyskiwanych. Faktycznie jednak w Rerum Nouarum Leon XIII krytykuje zarówno kapitalizm, jak i socjalizm.

Mimo wszystko dziś trudno jest wskazać jakąś trzecią drogę dla katolicyzmu: są tendencje albo socjalizujące, albo liberalizujące. Ponieważ pierwsze okazały się ekonomicznie nieskuteczne, a ideowo jawnie ateistyczne, należałoby się baczniej przyjrzeć tym drugim. Ich propagatorem i zwolennikiem jest Michael Novak, którego książka pt. Liberalizm: sprzymierzeniec czy wróg Kościoła niedawno ukazała się po polsku. Jednak znacznie świeższą rzeczą jest inna praca, na którą chciałbym tu się powołać, a której tytuł jest wyzwaniem rzuconym Weberowi: Etyka katolicka a duch kapitalizmu (The Catholic Ethic and the Spirit of Capitalism, New York, Toronto 1993). Novak, lansując kapitalizm, krytykuje Webera za protestantyzacje kapitalizmu. Uważa, że etyka katolicka nie jest sprzeczna z duchem kapitalizmu (liberalizmu) pod warunkiem, iż akcenty w samym kapitalizmie zostaną inaczej rozłożone. I tak przez kapitał rozumieć należy nie posiadane dobra materialne, jak ziemia czy narzędzia produkcji, ale nade wszystko ludzki kapitał, czyli ludzki umysł, inwencja, wiedza, talent, przedsiębiorczość, zdolności organizacyjne, umiejętność współpracy oraz inicjatywa (s. 9). Ponadto Weber zdaniem Novaka pominął istotny związek kapitalizmu z demokracją (wolnością).

Co jest zatem kluczem dla kapitalistycznej etyki katolickiej? Novak wyznaje, że w poprzedniej książce The Spirit of Democratic Capitalism (1981) nie dostrzegł bardzo ważnej rzeczy, a mianowicie związku między kapitalizmem i kreatywnością. Kreatywność zaś leży w sercu etyki katolickiej, ponieważ człowiek został stworzony na obraz i podobieństwo Boże, a Bóg jest stwórcą, więc i człowiek - byt osobowy - winien współdziałać w dziele stworzenia. I właśnie kapitalizm prowokuje człowieka do przedsiębiorczości, inwencji, wyobraźni i rozumu. Stąd też tak mocne podkreślanie przez Novaka roli ludzkiego kapitału: the Creatiue Person.

A zatem o ile Weber podchodzi do kapitalizmu od strony zdobycia maksymalnego zysku, o tyle Novak od strony podmiotu, który aby zyski osiągnąć, musi wykrzesać z siebie wiele inicjatywy. I nie zysk ma znamiona usankcjonowane religijnie, ale właśnie ta osobowa inicjatywa. U podstaw kapitalizmu katolickiego leży więc kreatywność osoby ludzkiej.

Tezy Novaka brzmią bardzo wzniosie, ale w odróżnieniu od kapitalizmu protestanckiego ich spójność z doktryną katolicką oparta jest na nieporozumieniu. W protestantyzmie apoteoza twardego, racjonalnego biznesmena bierze się stąd, że z jednej strony zanegowana zostaje wartość kultury kontemplacyjnej jako bezużytecznej i próżnej (sztuki i nauki dla nich samych), z drugiej zaś człowiek nie ma wpływu na osiągnięcie celu życia, jakim jest zjednoczenie z Bogiem, pozostaje to bowiem wyłącznie w gestii Boskiej łaski. I dlatego jedyne, co pozostaje człowiekowi, to niezmordowana praca zawodowa! W ten bowiem sposób można przekonać się, czy jest się jednym z wybranych (por. M. Weber, Etyka protestancka a duch kapitalizmu, s. 94). A więc ten człowiek, dzień i noc zapracowany i załatany, to ktoś, kto nie ceni kultury i kto zwątpił w możliwość osobistego wpłynięcia na cel życia. A stąd już tylko krok do zsekularyzo-wania cywilizacji i do propagowania konsumpcyjnego stylu życia: skoro nie mamy wpływu na dojście do celu, to Bóg przestaje być przedmiotem naszego dążenia i naszych myśli; nie myślimy, co będzie potem. Ale przy takich założeniach tym bezwzględniejszy i skuteczniejszy staje się kapitalizm. Czy na dłuższą metę?

Kapitalizm Novaka jest inny, jest to kapitalizm personalistyczny, zogniskowany wokół kapitału ludzkiej osoby. Otóż podstawowym nadużyciem jest zastosowanie słowa „kreatywność" w stosunku do człowieka. Ściśle rzecz biorąc, stwarzać może tylko Bóg, ponieważ stwórczość jest powołaniem do istnienia ex nihilo, czyli nie suponując żadnego materiału, a do tego potrzeba nieskończonej mocy boskiej Bytu, który w sobie ma rację własnego istnienia (św. Tomasz z Akwinu, Summa Theologica, XLV, art. 5). Człowiek nie jest w stanie niczego stworzyć dzięki samemu sobie, może najwyżej twórczo przekształcać zastaną rzeczywistość. Jeśli mówimy, że człowiek stwarza, to jest to powiedzenie na wyrost. Natomiast zawarte w encyklice papieskiej sformułowanie: „człowiek uczestniczy w dziele stworzenia" nie jest tym samym, co powiedzenie: „człowiek stwarza", ponieważ Bóg stwarza, a człowiek tylko uczestniczy na swoją ludzką, a nie boską miarę, czyli w sposób wolny i rozumny, ale nie jako stwórca. Pojawia się u Novaka poważne niebezpieczeństwo neoplatonizacji chrześcijańskiej koncepcji stwórczości (emanuje nie tylko Prajednia, ale również kolejne hipostazy z wyjątkiem ostatniej, jaką jest materia). Natomiast w chrześcijaństwie Bóg i tylko Bóg może stwarzać.

Takie przeakcentowanie ludzkiej stwórczości przez Novaka ma swoje konsekwencje: jeżeli bowiem człowiek jako stwarzający jest obrazem Boga, to na dalszy plan schodzi najbardziej podstawowe pytanie, z którym protestanci rozprawili się apriorycznie, ale które dla katolików jest ciągle aktualne. Tym pytaniem jest pytanie o przyczynę celową: „Po co stwórczość? Po co katolicyzm?" W odniesieniu do Boga odpowiedź na to pytanie jest dla nas tajemnicą, natomiast jako byty rozumne sami siebie mamy prawo pytać: „Po co?" Nie wystarczy tu mówienie o upodabnianiu się do Boga, ponieważ nie mamy wglądu w wewnętrzne życie Stwórcy. Nie znamy więc przyczyny celowej stwórczości, sami natomiast musimy pytać: „Po co ciągle ulepszać klamki do drzwi? Po co ciągle wprowadzać nowe modele samochodów? Po co unowocześniać telewizory?"- A sprawa wcale nie jest błaha, odpowiedź wcale nie jest oczywista, ponieważ tzw. postęp cywilizacyjny dotyczy nade wszystko środków do życia, które są w nieskończoność ulepszane, ale przez co wcale nie muszą zbliżać człowieka do celu życia, więcej - od tego celu mogą go wręcz oddalać. Człowiek zaabsorbowany ulepszaniem klamek w pewnym momencie zamyka oczy na życie duchowe, na poznawanie prawdy, na rodzinę, na przyjaźń. W protestantyzmie było to przynajmniej logicznie (choć apriorycznie) uzasadnione, my natomiast, szukając katolickiego oblicza kapitalizmu, mamy prawo pytać: „Po co?" Może dojść do tego, że życie osobiste, zawodowe, społeczne będzie katolickie tylko z nazwy.

Zlekceważenie odpowiedzi na pytanie: „Po co?", które zmusza nas do określenia warstwy ideowej ludzkiego życia, ustawia kulturę zachodnią - przy tak wielkim postępie cywilizacyjnym (czyli postępie w dziedzinie środków) - w sytuacji bardzo niekorzystnej. Powstaje bowiem próżnia ideowa, którą już teraz wypełniają przeróżne sekty wschodnie, wykorzystując w tym celu środki wypracowane przez Zachód. Do wysokiej kultury Zachodu dorastało się przez pokolenia, do samochodu dorosnąć można w ciągu kilku dni. W Polsce wciąż widoczne jest przywiązanie do kultury zachodniej, dlatego konieczne jest wypracowanie w środowiskach katolickich modelu gospodarczego, który będzie koherentny w stosunku do strony celowościowo-ideowej ludzkiego życia osobistego i społecznego. W innym przypadku prąd porwie nas bezlitośnie, a po religii zostaną sentymentalne wspomnienia.

Tymczasem Zachód dawno nie był tak próżny ideowo jak dziś. A bez określonego obiektywnie celu wszystkie środki przez nas wyprodukowane mogą być użyte przeciwko nam, również samobójczo. Dlatego też biznesmeni katoliccy w Polsce powinni pamiętać, że wszelka działalność gospodarcza musi być podporządkowana jakiemuś obiektywnemu celowi, który nie jest już tylko środkiem (dlatego pieniądze nie są celem, bo są przecież środkiem wymiany). Ten obiektywny cel zawiera cały ładunek ideowy ludzkiego życia, a nie tylko uczuciowy czy zwyczajowy. Kapitalizm będzie katolicki, a nie protestancki czy liberalistyczny, gdy człowiek podejmujący działalność gospodarczą rozumnie uświadomi sobie cel własnej działalności i jej obiektywne miejsce w hierarchii celów i środków. I dopiero wtedy nie będzie sknerą, któremu z racji religijnych nie wolno dążyć do celu, ani też zadufanym dorobkiewiczem, któremu się wydaje, że jeśli ma pieniądze, to na wszystko może sobie pozwolić. Tyle że współczesna cywilizacja robi wszystko, aby człowiek nie myślał o celu, gdyż w ten sposób odkryłby głupstwa, z jakich jest utkana. Tymczasem rozumność ludzkiego działania płynie przede wszystkim stąd, że jest ono obiektywnie celowe, jeśli więc mamy prawo rozumieć, ale nie powinniśmy myśleć o celu, to znaczy, że traktowani jesteśmy jak istoty bezrozumne. A na to człowiekowi nie wolno się zgodzić.

Kapitalizm nie jest celem samym w sobie, jest jednym ze sposobów dostarczania człowiekowi i społeczeństwom środków do życia. Jego efektywność nie zwalnia jednak z całościowego spojrzenia na istnienie człowieka, które poza środkami potrzebuje też celu - nadrzędnego w stosunku do środków. I tę lukę w sposób jak najbardziej rozumny, a nie tylko uczuciowy, wypełniać musi kultura chrześcijańska, bez której cywilizacja zachodnia ulegnie (i już ulega) degeneracji. Spór o ducha kapitalizmu jest więc sporem otwartym, w którym katolicy już teraz muszą zabrać głos, tak by stało się jasne, jakie są środki i jaki jest cel. W innym przypadku ulegniemy bezwiednie konstrukcji ideowej, która katolicyzmowi jest obca.

Piotr Jaroszyński
"Naród tylu łez..."
Być Polakiem i chrześcijaninem w świecie - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: “Być Polakiem i chrześcijaninem w świecie” został wygłoszony w parafii Jana Brebeuf w Chicago, USA, 2001 r.

Między Wschodem a Zachodem - Józef Konrad Korzeniowski

Niepodobna przypuścić, by państwo tak silne i z takimi tradycjami, jak Rosja, mogło tolerować w łonie imperium jakąś uprzywilejowaną (i dla Rosjan narodowo obcą) społeczność. Historia wykazuje...

Nowa Lewica – wojna demonów

Nie zrozumiemy walki toczonej w obrębie socjalizmu ani przez pryzmat konfliktu jednostek, ani przez pryzmat walki klas. Ponad tą walką toczy się walka idei. Jednak tych idei wszyscy nie znają, tylko...

Wokół przewrotu majowego

Spory o interpretację przewrotu majowego (1926) ciągną się już od lat. Wydarzenie to najczęściej ukazywane jest jako wynik despotycznych aspiracji Marszałka Józefa Piłsudskiego, który prowokując...

Współczesne zagrożenia dla religii - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: “Współczesne zagrożenia dla religii” został wygłoszony w Kościele Chrystusa Króla w Toronto, Kanada, 2005 r.

Święty Zygmunt Feliński

Postać Prymasa Polski świętego Zygmunta Szczęsnego Felińskiego jest ciągle zbyt mało znana. A przecież błyszczał nie tylko swoją postawą religijną jako ksiądz i biskup, ale także patriotyczną jako...

Konstytucja 3 Maja: Równać w górę!

Druga połowa XVIII wieku to okres przełomowy dla świata zachodniego, powstają bowiem zręby nowych zasad budowania i funkcjonowania państwa. Monarchie chylą się ku upadkowi, a ich miejsce zajmują...

Polska wiosna

Są miejsca na świecie, w których zima gwałtownie przechodzi w wiosnę - w ciągu kilku dni robi się całkiem zielono. Tak jest w Waszyngtonie, w Chicago, w Toronto. Gdy buchnie ciepłe, a nawet parne...

Co to znaczy być Polakiem? - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: “Co to znaczy być Polakiem?” został wygłoszony na zaproszenie Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie w Polskim Ośrodku Społeczno-Kulturalnym w...

Gdy nie ma łąk...

Gdy czytamy publikacje z zakresu ochrony przyrody, spotkać możemy ciekawą diagnozę dotyczącą powodów zmniejszania się liczebności czy wręcz zagrożenia wyginięciem niektórych gatunków roślin czy...

Niemiecka wina - Józef Konrad Korzeniowski

Pangermanizm nie jest bynajmniej mglistym oparem i Niemcy w żadnym wypadku nie są „Néant” [niebytem], w którym myśli i wysiłki mogą przepadać bez dźwięku i śladu. Jest to potężna i żarłoczna...

Sens ofiary Chrystusa

W Wielkim Tygodniu nasza uwaga skierowana jest na najważniejsze wydarzenie w dziejach ludzkości, jakim była śmierć i zmartwychwstanie Pana Jezusa. To właśnie wydarzenie nadaje chrześcijaństwu...

Rosyjski nihilizm

Wydarzenia jakie mają miejsce na Ukrainie, napadniętej przez Rosję, budzą nieustanne, a nawet pogłębiające się przerażenie...

Tożsamość młodego chrześcijanina i Polaka na emigracji - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: “Tożsamość młodego chrześcijanina i Polaka na emigracji” został wygłoszony w USA w Chicago w 2001 r.

Ojciec Woroniecki o wojnie

W ramach wojny, każdej wojny, toczy się nie tylko walka militarna, ale również ekonomiczna...

Jak odzyskać jedność Narodu? - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: "Jak odzyskać jedność Narodu?" został wygłoszony w Etobicoke w Kanadzie w 2000 roku.

Więzień pałacu

Ostatnio cofnęliśmy się w przeszłość prawie 2500 tys. lat...

Edukacja - dokąd zmierza? - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany "Edukacja - dokąd zmierza?" został wygłoszony w Burlington w Kanadzie w 2000 roku.

Perykles i wojna

Czasy są wyjątkowo trudne. Bliska nam część świata znalazła się w stanie wojny...

Zemsta Rosjan

Powstanie styczniowe trwało dwa lata. Gdy wreszcie upadło - zemsta Rosjan była straszna. Trudno sobie wręcz dziś wyobrazić, z jakimi barbarzyńcami mieliśmy do czynienia, jak nieludzki i totalitarny...

Liberalizm jest totalitaryzmem - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: "Liberalizm jest totalitaryzmem" został wygłoszony w Etobicoke, York University, Kanada, 2000 r.

Moskwa: mrzonki o bezkresnym panowaniu

Próbując zrozumieć sytuację w jakiej znajduje się Polska, Europa i Świat, warto sięgać do myśli Polaków, którzy te sprawy dość dobrze rozumieli...

Globalizm - zagrożeniem dla chrześcijaństwa, suwerenności narodów i praw człowieka - wykład

Wykład prof. dr hab. Piotra Jaroszyńskiego zatytułowany: "Globalizm - Zagrożeniem Dla Chrześcijaństwa, Suwerenności Narodów i Praw Człowieka" został wygłoszony w Etobicoke, Kościół Chrystusa Króla,...

Mickiewicz o Moskwie

Kryzys jaki dotyka Europę, Polskę i świat ma, jak najbardziej, wyraz materialny...